Giải Bài 5 trang 24 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Tác phẩm chủ yếu là lời thoại của các nhân vật. Theo em, vì sao nhà văn không miêu tả kĩ quá trình cân nhắc, suy luận của người điều tra?
(văn bản: Bài hát đồng sáu xu – A-ga-thơ Crít-xti (Agatha Christie))
Gợi ý trả lời
Trả lời:
Tác phẩm *Bài hát đồng sáu xu* của A-ga-thơ Crít-xti thuộc thể loại truyện trinh thám, được xây dựng chủ yếu bằng lời thoại giữa các nhân vật (đặc biệt là những cuộc trò chuyện của nhân vật người điều tra với những người liên quan). Việc nhà văn *không* miêu tả kĩ quá trình cân nhắc, suy luận của người điều tra là một dụng ý nghệ thuật, có thể lí giải như sau:
a) Tạo sự hồi hộp, hấp dẫn và lôi cuốn người đọc cùng tham gia phá án.
Nếu tác giả trình bày tường tận từng bước suy luận của người điều tra thì vụ án sẽ sớm sáng tỏ, mất đi yếu tố bất ngờ – vốn là đặc trưng quan trọng của truyện trinh thám. Bằng cách giấu đi mạch suy nghĩ bên trong, nhà văn giữ được sự bí ẩn đến phút chót, khiến người đọc luôn tò mò, phán đoán và bị cuốn theo diễn biến câu chuyện.
b) Khơi gợi, thách thức trí tò mò và khả năng suy luận của người đọc.
Khi chỉ được tiếp cận qua lời thoại và những chi tiết, manh mối bên ngoài (giống như chính người điều tra tiếp nhận), người đọc được đặt vào vị trí của người phá án: phải tự quan sát, chắp nối các dữ kiện, suy đoán về hung thủ. Cách viết này biến việc đọc thành một "trò chơi trí tuệ", tăng sức hấp dẫn và sự chủ động của người đọc.
c) Phù hợp với hình thức trần thuật khách quan chủ yếu qua lời thoại.
Tác phẩm được kể chủ yếu bằng đối thoại nên điểm nhìn thiên về những gì *nói ra* và *biểu hiện bên ngoài*, chứ không đi sâu miêu tả nội tâm nhân vật. Việc không miêu tả kĩ quá trình suy luận bên trong giúp giữ tính khách quan, để bản thân lời thoại và hành động dần hé lộ sự thật, đồng thời làm nổi bật tài năng, sự sắc sảo của người điều tra qua *kết quả* phá án bất ngờ ở cuối truyện.
→ Như vậy, việc lược bỏ phần miêu tả quá trình cân nhắc, suy luận vừa là đặc trưng của thể loại trinh thám, vừa là thủ pháp nghệ thuật nhằm tạo sự bất ngờ, hồi hộp và lôi cuốn người đọc cùng khám phá bí mật của câu chuyện.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
