Giải Câu 2 trang 17 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a) Những đặc điểm nổi bật ở nhân vật Vũ Nương trong phần đầu tác phẩm

Ngay từ những dòng mở đầu, Nguyễn Dữ đã giới thiệu Vũ Nương (Vũ Thị Thiết) là người con gái quê ở Nam Xương, "tính đã thùy mị, nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp". Như vậy, ở nàng hội tụ cả vẻ đẹp về phẩm hạnh (thùy mị, nết na) lẫn nhan sắc (tư dung tốt đẹp) — một người phụ nữ vẹn toàn theo quan niệm truyền thống.

Đặc điểm ấy còn được làm rõ qua cách nàng ứng xử trong cuộc sống vợ chồng: biết chồng Trương Sinh có tính đa nghi, hay phòng ngừa vợ quá mức, nàng luôn "giữ gìn khuôn phép, không từng để lúc nào vợ chồng phải đến thất hòa". Đó là vẻ đẹp của người phụ nữ khéo léo, hiểu chồng, biết vun vén, giữ gìn hạnh phúc gia đình.

b) Những đặc điểm nổi bật ở nhân vật Trương Sinh trong phần đầu tác phẩm

Trương Sinh được khắc họa với những nét đối lập: tuy "nhà hào phú" nhưng lại "không có học"; đặc biệt là bản tính "có tính đa nghi, đối với vợ phòng ngừa quá sức". Đây chính là nét tính cách được nhấn mạnh ngay từ đầu và trở thành mầm mống, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bi kịch oan khuất của Vũ Nương ở phần sau. Cuộc hôn nhân giữa hai người cũng không bình đẳng: Trương Sinh "mến vì dung hạnh" nên xin mẹ đem trăm lạng vàng cưới nàng về — hé mở khoảng cách về gia thế, cho thấy thân phận có phần lệ thuộc của người phụ nữ.

Như vậy, phần đầu tác phẩm đã dựng lên hai chân dung tương phản: một Vũ Nương đẹp người, đẹp nết và một Trương Sinh ít học, đa nghi, gia trưởng. Sự tương phản này vừa tôn lên vẻ đẹp của Vũ Nương, vừa dự báo tấn bi kịch sẽ xảy đến với nàng.

c) Vai trò của lời người kể chuyện trong việc khắc họa nhân vật

Truyện được kể theo ngôi thứ ba, người kể chuyện giấu mình, đứng bên ngoài quan sát và thuật lại toàn bộ câu chuyện. Lời người kể chuyện có những vai trò quan trọng sau:

- Giới thiệu, đánh giá trực tiếp nhân vật: Ngay ở phần đầu, người kể đã trực tiếp nêu nhận xét về tính cách, phẩm chất của cả hai nhân vật ("tính đã thùy mị, nết na", "có tính đa nghi"...). Nhờ đó, người đọc nhanh chóng nắm được đặc điểm cơ bản của mỗi người.

- Dẫn dắt mạch truyện và soi chiếu nội tâm: Người kể chuyện toàn tri (biết hết) có thể miêu tả cả suy nghĩ, tình cảm bên trong của nhân vật (như tâm trạng, cách ứng xử của Vũ Nương khi "giữ gìn khuôn phép"), giúp nhân vật hiện lên sâu sắc, sinh động.

- Thể hiện thái độ, tình cảm của tác giả: Qua cách lựa chọn chi tiết và giọng kể, người kể chuyện bộc lộ thái độ trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp của Vũ Nương và ngầm phê phán tính đa nghi của Trương Sinh, từ đó gửi gắm niềm cảm thương với số phận người phụ nữ.

- Tạo tính khách quan, đáng tin cậy: Vì đứng ở ngôi thứ ba, lời kể mang tính khách quan, khiến câu chuyện trở nên chân thực, thuyết phục, đồng thời tạo độ tin cậy cho những lời bình phẩm về nhân vật.

Tóm lại, lời người kể chuyện vừa giới thiệu, khắc họa tính cách nhân vật, vừa dẫn dắt cốt truyện, thể hiện thái độ của tác giả, góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của Vũ Nương và dự báo bi kịch sắp đến.