Giải Câu hỏi trang 38 SGK Sinh học 12

Lời giải

Mô tả cấu trúc siêu hiển vi của NST qua các kì (dựa vào Hình 7.1):

a) Kì trung gian:
- Phân tử DNA là chuỗi xoắn kép có đường kính khoảng $2\ \text{nm}$. Chuỗi DNA này quấn quanh các khối protein histone, mỗi đoạn DNA quấn quanh một khối histone tạo thành một nucleosome.
- Các nucleosome nối với nhau bằng các đoạn DNA nối, tạo thành chuỗi nucleosome gọi là sợi cơ bản (sợi nhiễm sắc) có đường kính khoảng $10\ \text{nm}$.
- Ở kì trung gian, sợi cơ bản $10\ \text{nm}$ tồn tại ở hai dạng: nguyên nhiễm sắc (dạng dãn xoắn, ít cô đặc) và dị nhiễm sắc (dạng cuộn xoắn, cô đặc hơn).

b) Kì đầu:
- Sợi cơ bản $10\ \text{nm}$ được luồn vào (gắn với) các vòng protein condensin II rồi đến condensin I, hình thành bộ khung nhiễm sắc (khung NST).
- Các sợi tạo thành những vòng nhô ra bên ngoài khung, làm NST bắt đầu co xoắn và cô đặc dần.

c) Kì giữa:
- Cấu trúc tiếp tục co xoắn và nén lại ở mức cao nhất, tạo thành chromatid (nhiễm sắc tử) có đường kính khoảng $700\ \text{nm}$.
- NST ở kì giữa co xoắn cực đại, có dạng chữ X gồm hai chromatid chị em đính với nhau tại tâm động (nằm ở phần khung NST ở giữa).

➜ Như vậy, qua các kì (trung gian → đầu → giữa), NST co xoắn ngày càng chặt theo các mức: DNA ($2\ \text{nm}$) → nucleosome → sợi cơ bản ($10\ \text{nm}$) → khung NST (condensin) → chromatid ($\approx 700\ \text{nm}$).

Đáp số