Giải Bài 3 trang 22 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
NGỮ LIỆU: Hạt thóc
Hạt thóc được mẹ lúa yêu thương, chiều chuộng nên rất kiêu. Thóc nói với ngô, khoai, sắn:
– Tôi là hạt vàng đấy, các bạn ạ. Chẳng ai bằng tôi được.
Ngô liền nói:
– Cậu ơi, tớ nghĩ cậu chỉ là hạt vàng khi ở trên cánh đồng này thôi. Còn nếu ở trong bát cơm, chắc chắn cậu sẽ bị gắp bỏ ra ngoài.
Hạt thóc nghe xong, im lặng.
(Phan Tự Gia Bách)
Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi.
a. Các từ in đậm trong câu chuyện trên được dùng để làm gì?
b. Trong số các từ đó, những từ nào chỉ người nói, những từ nào chỉ người nghe?
Mô tả hình bằng lời
Tranh minh hoạ bông lúa chín vàng và một bát cơm trắng có đôi đũa.
Gợi ý trả lời
a. Các từ in đậm được dùng để làm gì?
Các từ in đậm trong câu chuyện là: *tôi, các bạn, cậu, tớ*.
Đây là các đại từ được dùng để xưng hô (gọi và tự xưng) trong khi trò chuyện. Chúng thay cho tên của người nói và người nghe, giúp lời đối thoại tự nhiên, không phải nhắc lại tên nhiều lần.
- *tôi, tớ*: người nói dùng để tự xưng (chỉ chính mình).
- *các bạn, cậu*: người nói dùng để gọi người đang nghe (chỉ người nghe).
b. Những từ nào chỉ người nói, những từ nào chỉ người nghe?
| Lời của nhân vật | Từ chỉ người nói | Từ chỉ người nghe |
|---|---|---|
| Hạt thóc nói với ngô, khoai, sắn | tôi (chỉ hạt thóc) | các bạn (chỉ ngô, khoai, sắn) |
| Ngô nói với hạt thóc | tớ (chỉ ngô) | cậu (chỉ hạt thóc) |
- Những từ chỉ người nói: *tôi, tớ*.
- Những từ chỉ người nghe: *các bạn, cậu*.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
