Giải Đề 1 trang 22 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:
Đề 1: Viết bài văn kể sáng tạo câu chuyện Thanh âm của gió hoặc Cánh đồng hoa.
Gợi ý trả lời
LẬP DÀN Ý BÀI VĂN KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO
*Đề 1: Viết bài văn kể sáng tạo câu chuyện "Thanh âm của gió" hoặc "Cánh đồng hoa".*
Một bài văn kể chuyện sáng tạo gồm ba phần: Mở bài – Thân bài – Kết bài. Kể sáng tạo nghĩa là em được: đổi ngôi kể (kể theo lời một nhân vật), thêm chi tiết tả cảnh, tả người, thêm lời nói, suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật, hoặc thêm/thay đổi phần kết — nhưng vẫn giữ đúng cốt truyện và ý nghĩa gốc.
Dưới đây là dàn ý cho từng truyện; em chọn một truyện để làm.
---
a) Dàn ý kể sáng tạo truyện "Thanh âm của gió" *(kể theo lời bạn Văn — đổi sang ngôi thứ nhất)*
- Mở bài:
- Giới thiệu em (xưng "tôi" – đóng vai bạn Văn) cùng các bạn thường ra bờ suối chơi sau mỗi buổi chăn trâu.
- Nêu hoàn cảnh: một buổi chiều, chúng tôi tình cờ phát hiện một trò chơi thú vị với gió. *(Sáng tạo: thêm câu tả buổi chiều, tiếng suối, đàn trâu gặm cỏ để dẫn vào.)*
- Thân bài: kể lại diễn biến theo trình tự, có thêm cảm xúc và chi tiết:
- Sau khi lội qua suối, cả nhóm ngồi nghỉ; gió thổi mát rượi. *(Tả cảnh.)*
- Em (Văn) lấy hai tay bịt tai rồi mở ra liên tục, bỗng nghe tiếng gió kêu "u… u…" rất lạ và vui tai. *(Thêm cảm xúc ngạc nhiên, thích thú.)*
- Em reo lên gọi các bạn cùng thử; mỗi bạn nghe thấy một âm thanh khác nhau — có bạn nghe "vui… vui", có bạn nghe "à… à". *(Giữ chi tiết gốc, thêm lời đối thoại.)*
- Các bạn thi nhau bịt tai nghe gió, bật cười vì mỗi người nghe một kiểu. *(Thêm không khí vui nhộn.)*
- Buổi tối về nhà, em kể cho bố mẹ nghe về "thanh âm của gió"; bố mỉm cười khen trò chơi hay. *(Sáng tạo phần cuối diễn biến.)*
- Kết bài:
- Nêu cảm nghĩ: trò chơi giản dị ấy giúp em thấy thiên nhiên thật kì diệu và đáng yêu.
- Bài học/tình cảm: em thêm yêu quê hương, yêu những buổi chiều cùng bạn bè bên bờ suối. *(Sáng tạo: nêu cảm xúc, có thể hứa sẽ giữ mãi kỉ niệm đẹp này.)*
---
b) Dàn ý kể sáng tạo truyện "Cánh đồng hoa" *(thêm chi tiết tả cảnh, lời nhân vật và cảm xúc)*
- Mở bài:
- Giới thiệu nhóm bạn Ja Ka, Mư Hoa, Ja Prok, Mư Nhơ và bãi đất trống gần nhà — nơi các bạn thường vui chơi.
- Dẫn dắt: gần đây bãi đất bị vứt nhiều rác, bốc mùi khó chịu. *(Sáng tạo: thêm câu tả bãi đất lúc chưa đẹp.)*
- Thân bài: kể diễn biến có thêm chi tiết và cảm xúc:
- Các bạn buồn vì nơi chơi quen thuộc trở nên bẩn và hôi. *(Thêm cảm xúc.)*
- Mư Hoa nảy ra ý tưởng biến bãi đất thành một vườn hoa; cả nhóm reo lên tán thành. *(Thêm lời thoại, cử chỉ.)*
- Các bạn cùng nhau dọn rác, cuốc đất, gieo hạt và tưới nước mỗi ngày. *(Tả hành động chăm chỉ, đoàn kết.)*
- Thêm chi tiết: có hôm trời nắng gắt, các bạn vẫn kiên trì ra tưới cây; dân làng thấy vậy cũng đến giúp. *(Sáng tạo hợp lí, làm nổi bật ý nghĩa.)*
- Ít lâu sau, hạt nảy mầm, cây lớn và nở hoa rực rỡ đủ màu; cả bãi đất biến thành cánh đồng hoa thơm ngát, bướm ong bay rộn ràng. *(Tả cảnh đẹp — điểm nhấn của bài.)*
- Kết bài:
- Nêu kết quả: cánh đồng hoa trở thành nơi vui chơi đẹp đẽ, ai đi qua cũng trầm trồ.
- Cảm nghĩ/bài học: nhờ đoàn kết và chăm chỉ, các bạn đã biến điều xấu thành điều đẹp; em thấy yêu lao động và biết giữ gìn môi trường. *(Sáng tạo: nêu cảm xúc, bài học.)*
---
Lưu ý khi viết sáng tạo:
- Giữ đúng nhân vật và cốt truyện gốc, chỉ thêm thắt cho sinh động.
- Dùng từ ngữ gợi tả, gợi cảm; có thể thêm lời nói, suy nghĩ của nhân vật.
- Trình bày rõ ba phần, mỗi phần xuống dòng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
