Giải Câu 1 trang 15 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
NGỮ LIỆU: Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ
Mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka-lưi
Lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ
Em ngủ ngoan em đừng làm mẹ mỏi
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng
– Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi…
(Nguyễn Khoa Điềm)
Bài thơ như lời ru ngọt ngào của người mẹ dành cho con. Những từ ngữ nào cho em biết điều đó?
Gợi ý trả lời
Những từ ngữ cho thấy bài thơ như lời ru ngọt ngào của người mẹ dành cho con:
Bài thơ được viết theo giọng điệu của một lời ru, vì vậy có rất nhiều từ ngữ mang âm hưởng vỗ về, âu yếm. Em có thể nhận ra điều đó qua các từ ngữ sau:
- Những từ gọi, lời ru trực tiếp: *"ngủ trên lưng mẹ ơi"*, *"Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi…"* — đây chính là tiếng ru quen thuộc, tha thiết của mẹ dành cho con.
- Những lời dỗ dành, nhắn nhủ dịu dàng: *"Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ"*, *"Em ngủ ngoan em đừng làm mẹ mỏi"* — mẹ nhẹ nhàng mong con ngủ ngoan, ngủ yên trên lưng mình.
- Những tiếng gọi yêu thương: tiếng *"ơi"*, *"hỡi"* và cách gọi con là *"a-kay"* (tiếng Tà-ôi nghĩa là "con") khiến lời thơ trở nên âu yếm, trìu mến như lời ru.
- Hình ảnh so sánh chan chứa tình cảm: *"Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng"* — mẹ coi con là mặt trời, là nguồn sống và niềm hạnh phúc của mình, thể hiện tình yêu thương vô bờ.
➡️ Chính những từ ngữ ấy đã tạo nên âm điệu ngọt ngào, êm ái, khiến cả bài thơ vang lên như một lời ru của người mẹ dành cho đứa con yêu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
