Giải Bài 2 trang 20 SGK Tiếng Việt 5

Gợi ý trả lời

Nhắc lại: Câu ghép gồm nhiều vế câu, mỗi vế thường có đủ chủ ngữ – vị ngữ (một cụm C–V). Ta tách các vế rồi xét cách nối.

a. *Hoa cánh kiến nở vàng trên rừng, hoa sở và hoa kim anh trắng xoá.*

Câu ghép có 2 vế:
- Vế 1: Hoa cánh kiến // nở vàng trên rừng
- Vế 2: hoa sở và hoa kim anh // trắng xoá

→ Hai vế được nối trực tiếp bằng dấu phẩy ( , ), không dùng từ nối.

b. *Dưới ánh trăng, dòng sông sáng rực lên, những con sóng nhỏ lăn tăn gợn đều mơn man vỗ nhẹ vào hai bên bờ cát.*

Câu ghép có 2 vế (phần "Dưới ánh trăng" là trạng ngữ chung):
- Vế 1: dòng sông // sáng rực lên
- Vế 2: những con sóng nhỏ // lăn tăn gợn đều mơn man vỗ nhẹ vào hai bên bờ cát

→ Hai vế được nối trực tiếp bằng dấu phẩy ( , ), không dùng từ nối.

c. *Ở mảnh đất ấy, tháng Giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột; tháng Tám nước lên, tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép; tháng Chín, tháng Mười, đi móc con da dưới vệ sông.*

Câu ghép có 3 vế (phần "Ở mảnh đất ấy" là trạng ngữ chung):
- Vế 1: (tháng Giêng,) tôi // đi đốt bãi, đào ổ chuột
- Vế 2: (tháng Tám nước lên,) tôi // đánh giậm, úp cá, đơm tép
- Vế 3: (tháng Chín, tháng Mười,) (tôi) // đi móc con da dưới vệ sông

→ Các vế được nối trực tiếp bằng dấu câu: giữa các vế dùng dấu chấm phẩy ( ; ) (bên trong mỗi vế còn có dấu phẩy ngăn cách các bộ phận).

So sánh với bài tập 1:

Ở bài tập 1, các vế câu ghép được nối với nhau bằng từ nối (kết từ / quan hệ từ) như *thì, và, nhưng, rồi…* hoặc cặp từ hô ứng.

Ở bài tập này (bài 2), các vế câu ghép không dùng từ nối mà được nối trực tiếp bằng dấu câu (dấu phẩy ở ý a, b; dấu chấm phẩy ở ý c).

→ Đó chính là điểm khác nhau giữa hai cách nối các vế câu ghép.