Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Bài 1 trang 21 SGK Tiếng Việt 5

Viết: Quan sát để viết bài văn tả người   Gợi ý trả lời

Đề bài

Yêu cầu: Quan sát một người thân trong gia đình em hoặc một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp và ghi lại kết quả quan sát.
1. Chuẩn bị.
– Chọn người để quan sát theo yêu cầu.
G:
+ Nếu muốn tả một người thân trong gia đình, có thể chọn người gần gũi, chăm sóc em hằng ngày hoặc người mà em yêu quý.
+ Nếu muốn tả người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp, có thể chọn một người bạn thân hoặc một người quen biết mà em có nhiều thiện cảm.

– Chọn cách quan sát: có thể quan sát trực tiếp hoặc quan sát qua tranh ảnh, video,…

– Làm phiếu ghi chép kết quả quan sát.

Gợi ý trả lời

1. Chuẩn bị

a) Chọn người để quan sát

Em chọn tả bà nội của em — người gần gũi, chăm sóc em hằng ngày và là người em rất yêu quý.

b) Chọn cách quan sát

Em chọn quan sát trực tiếp, vì bà sống cùng gia đình em nên em có thể quan sát bà vào nhiều thời điểm trong ngày (khi bà nấu ăn, khi bà kể chuyện, lúc bà chăm sóc vườn cây). Ngoài ra, em kết hợp xem lại một vài tấm ảnh chụp bà để nhớ rõ hơn những nét quen thuộc.

c) Làm phiếu ghi chép kết quả quan sát

Em ghi lại những điều quan sát được theo bảng sau:

| Nội dung quan sát | Kết quả quan sát |
|---|---|
| Tuổi, dáng người | Bà khoảng ngoài 70 tuổi; dáng người nhỏ nhắn, hơi gầy, lưng đã còng. |
| Khuôn mặt | Khuôn mặt tròn, phúc hậu; nhiều nếp nhăn; làn da đồi mồi. |
| Mái tóc | Tóc bạc trắng, thường búi gọn gàng sau gáy. |
| Đôi mắt | Đôi mắt đã mờ, hiền từ; khi cười, đuôi mắt nheo lại thành nhiều nếp. |
| Giọng nói, nụ cười | Giọng nói chậm rãi, ấm áp; nụ cười móm mém, hiền hậu. |
| Đôi bàn tay | Bàn tay gầy guộc, gân guốc, chai sạn vì một đời lao động. |
| Trang phục | Thường mặc bộ bà ba nâu giản dị, quàng chiếc khăn mỏng. |
| Hoạt động, thói quen | Dậy sớm quét sân, tưới cây; buổi tối hay têm trầu và kể chuyện cổ tích cho em nghe. |
| Tình cảm, ấn tượng của em | Bà rất hiền và thương con cháu; mỗi lời bà dặn đều ân cần, khiến em thấy ấm áp và yêu bà hơn. |

*Lưu ý khi làm phiếu:* ghi theo trình tự từ đặc điểm ngoại hình (tuổi, dáng người, khuôn mặt, mái tóc, đôi mắt, bàn tay, trang phục…) đến hoạt động, tính nết và tình cảm của em; mỗi đặc điểm chỉ ghi vắn tắt bằng những từ ngữ gợi tả để làm tư liệu cho bài văn tả người sau này.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.