Giải Bài 2 trang 25 SGK Tiếng Việt 5

Gợi ý trả lời

Đây là bài tập rèn kĩ năng góp ý và chỉnh sửa dàn ý cho bài văn tả người (sau khi em đã lập dàn ý ở Bài 1). Em dựa vào gợi ý (G) trong SGK để soát lại dàn ý của mình hoặc của bạn, rồi sửa cho hay hơn. Cách làm cụ thể như sau:

a) Trao đổi dàn ý với bạn để góp ý cho nhau

Hai bạn đổi dàn ý, đọc kĩ bài của nhau rồi góp ý dựa vào hai tiêu chí trong gợi ý:

- *Về chi tiết thể hiện nét riêng:* Dàn ý đã chọn được những chi tiết về ngoại hình, hoạt động, sở trường,... làm nổi bật nét riêng của người được tả chưa? Những chi tiết ấy có giúp phân biệt người được tả với người khác không, hay còn chung chung (ai cũng tả được)?
- *Về dẫn chứng thể hiện tính cách, phẩm chất:* Dàn ý đã có dẫn chứng cụ thể (một việc làm, một sở trường, một lời nói,...) để làm rõ tính cách, phẩm chất của người được tả chưa, hay mới chỉ nêu nhận xét suông?

Ví dụ lời góp ý: *“Phần tả ngoại hình của bạn mới nói chung là ‘bà hiền’, chưa có chi tiết riêng. Bạn nên thêm một nét thật riêng của bà, ví dụ ‘mái tóc bạc trắng luôn búi gọn’, ‘đôi bàn tay gầy, chai sạn vì cả đời lam lũ’. Phần tính cách nên thêm một việc cụ thể để chứng minh bà rất thương con cháu.”*

b) Chỉnh sửa lại dàn ý của em

Dựa vào góp ý của bạn và hai tiêu chí trên, em sửa dàn ý theo hướng:

- Bổ sung chi tiết riêng, đặc sắc; bỏ những chi tiết chung chung, ai cũng có.
- Thêm dẫn chứng cụ thể cho mỗi nhận xét về tính cách, phẩm chất (dùng một hoạt động, một sở trường để “chứng minh”).
- Sắp xếp các ý cho hợp lí (ngoại hình → hoạt động, sở trường → tính cách, phẩm chất).

Dàn ý (ví dụ) sau khi đã chỉnh sửa — tả bà của em:

*Mở bài:* Giới thiệu người định tả — bà nội, người em yêu quý nhất.

*Thân bài:*
- Ngoại hình (chọn nét riêng): Bà đã ngoài bảy mươi; mái tóc bạc trắng luôn búi gọn sau gáy; khuôn mặt hiền hậu với nhiều nếp nhăn; đặc biệt là đôi bàn tay gầy, chai sạn vì cả đời lam lũ.
- Hoạt động, sở trường: Bà có sở trường nấu ăn và làm bánh; mỗi dịp Tết, bà tự tay gói bánh chưng, đôi tay thoăn thoắt ai cũng khen khéo.
- Tính cách, phẩm chất (kèm dẫn chứng cụ thể): Bà rất chịu thương chịu khó và thương con cháu — *dẫn chứng:* dù tuổi cao, bà vẫn dậy sớm chuẩn bị bữa sáng cho cả nhà, dành phần ngon nhất cho các cháu.

*Kết bài:* Nêu tình cảm của em với bà và mong bà luôn mạnh khỏe.

Lưu ý khi chỉnh sửa: mỗi phẩm chất nên gắn với một dẫn chứng; chi tiết càng riêng, càng cụ thể thì bài văn càng chân thực và không “đụng hàng” với bài của bạn khác.