Sách giáo khoa Tin học 12

Giải Hoạt động 1 trang 6 SGK Tin học 12

Bài 1. Làm quen với trí tuệ nhân tạo   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm hiểu về AI

Khi nói tới AI, người ta cũng thường nói tới khả năng máy móc có thể thực hiện nhiều công việc một cách tự động. Tuy nhiên, không phải bất kì hệ thống tự động hoá nào cũng có thể được coi là AI. Trong các ví dụ dưới đây, những trường hợp nào không được coi là ứng dụng của AI? Tại sao?

A. Ấm đun nước tự ngắt điện khi nước sôi.

B. Máy tìm kiếm thông tin Google (Google Search).

C. Cửa ra vào ở một số siêu thị, nhà hàng hay văn phòng tự động mở khi có người tới gần.

D. Những guồng nước (bánh xe nước, Hình 1.1) ở một số vùng quê; nhờ dòng chảy tự nhiên của khe suối hay kênh, ngòi; quay, chuyển nước lên các đường dẫn đi xa để phục vụ nhu cầu tưới tiêu hoặc sinh hoạt.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 6 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 1.1. Guồng nước ở Kim Bôi, Hoà Bình — ảnh chụp hai bánh xe nước (guồng nước) bằng tre đặt trên một con suối/kênh ở vùng quê, xung quanh là đồng ruộng và núi.

Lời giải

Phân tích: Một hệ thống chỉ được coi là ứng dụng của AI khi nó có khả năng "học", "suy luận" hoặc "ra quyết định" dựa trên dữ liệu để xử lí những tình huống đa dạng, giống như trí thông minh của con người. Còn những hệ thống tự động hoá chỉ hoạt động theo một cơ chế cố định (cơ học, điện – điện tử đơn giản, cảm biến bật/tắt) thì không được coi là AI, vì chúng không hề "học" hay "suy nghĩ", mà chỉ phản ứng máy móc theo một quy tắc được cài sẵn.

Xét từng trường hợp:

a) A. Ấm đun nước tự ngắt điện khi nước sôi: *Không phải AI.* Ấm chỉ dùng một rơ‑le nhiệt (cảm biến nhiệt độ) được cài sẵn: khi nhiệt độ đạt tới ngưỡng nước sôi thì mạch điện tự ngắt. Đây là tự động hoá cơ – điện đơn giản theo một quy tắc cố định, không có khả năng học hay suy luận.

b) B. Máy tìm kiếm thông tin Google (Google Search): *Là ứng dụng của AI.* Máy tìm kiếm phải "hiểu" nội dung câu hỏi, xử lí ngôn ngữ tự nhiên, phân tích và xếp hạng hàng tỉ trang web để đưa ra kết quả phù hợp nhất, đồng thời còn học hỏi, cải thiện theo thói quen và phản hồi của người dùng. Đó chính là biểu hiện của trí tuệ nhân tạo.

c) C. Cửa tự động mở khi có người tới gần: *Không phải AI.* Cửa chỉ dùng cảm biến (hồng ngoại, siêu âm hoặc cảm biến chuyển động): phát hiện có vật thể/người trong vùng quét thì mở, không có thì đóng. Đây là tự động hoá theo một cơ chế bật/tắt cố định, không có sự học hỏi hay suy luận.

d) D. Những guồng nước (bánh xe nước) ở vùng quê: *Không phải AI.* Guồng nước hoạt động hoàn toàn nhờ cơ học: dòng chảy tự nhiên của khe suối, kênh ngòi đẩy bánh xe quay và đưa nước lên cao. Nó thậm chí còn không phải là hệ thống điều khiển tự động điện tử, càng không có khả năng học hay ra quyết định.

Kết luận: Các trường hợp A, C, D *không* được coi là ứng dụng của AI vì chúng chỉ là tự động hoá (cơ học hoặc cảm biến đơn giản) hoạt động theo quy tắc cố định, không có khả năng học hỏi và suy luận. Chỉ có B (Google Search) là ứng dụng của AI.

Đáp số

A: không phải AI (rơ‑le nhiệt tự ngắt, cơ chế cố định)B: là AI (xử lí ngôn ngữ, phân tích, xếp hạng, học từ người dùng)C: không phải AI (cảm biến bật/tắt đơn giản)D: không phải AI (guồng nước thuần cơ học)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.