Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Hoạt động 5 trang 11 SGK Toán 12

Bài 1. Tính đơn điệu và cực trị của hàm số   Đã kiểm

Đề bài

Nhận biết cách tìm cực trị của hàm số
Cho hàm số $y = \dfrac{1}{3}x^3 - 3x^2 + 8x + 1$.
a) Tính đạo hàm $f'(x)$ và tìm các điểm mà tại đó đạo hàm $f'(x)$ bằng 0.
b) Lập bảng biến thiên của hàm số.
c) Từ bảng biến thiên suy ra các điểm cực trị của hàm số.

Lời giải

Hàm số $y=f(x)=\dfrac{1}{3}x^3-3x^2+8x+1$ xác định trên $\mathbb{R}$.

a) $f'(x)=x^2-6x+8$. Giải $f'(x)=0$: $x^2-6x+8=0\Leftrightarrow(x-2)(x-4)=0\Leftrightarrow x=2$ hoặc $x=4$.

b) Vì $f'(x)$ là tam thức bậc hai có hệ số cao nhất dương với hai nghiệm $2$ và $4$ nên $f'(x)>0$ trên $(-\infty;2)$ và $(4;+\infty)$, $f'(x)<0$ trên $(2;4)$. Tính $f(2)=\dfrac{8}{3}-12+16+1=\dfrac{23}{3}$; $f(4)=\dfrac{64}{3}-48+32+1=\dfrac{19}{3}$. Bảng biến thiên: hàm số đồng biến trên $(-\infty;2)$, đạt giá trị $\dfrac{23}{3}$ tại $x=2$, nghịch biến trên $(2;4)$, đạt giá trị $\dfrac{19}{3}$ tại $x=4$, rồi đồng biến trên $(4;+\infty)$; $\lim_{x\to-\infty}f(x)=-\infty$, $\lim_{x\to+\infty}f(x)=+\infty$.

c) Từ bảng biến thiên: $f'(x)$ đổi dấu từ $+$ sang $-$ khi qua $x=2$ nên hàm số đạt cực đại tại $x=2$, $y_{CĐ}=\dfrac{23}{3}$; $f'(x)$ đổi dấu từ $-$ sang $+$ khi qua $x=4$ nên hàm số đạt cực tiểu tại $x=4$, $y_{CT}=\dfrac{19}{3}$.

Đáp số

$f'(x)=x^2-6x+8$; $f'(x)=0\Leftrightarrow x=2$ hoặc $x=4$BBT: đồng biến trên $(-\infty;2)$ và $(4;+\infty)$, nghịch biến trên $(2;4)$Cực đại tại $x=2$, $y_{CĐ}=\dfrac{23}{3}$; cực tiểu tại $x=4$, $y_{CT}=\dfrac{19}{3}$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.