Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.20 trang 54 SGK Toán 12

Bài 16. Công thức tính góc trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian $Oxyz$, tính góc giữa hai đường thẳng:
$\Delta_1 : \begin{cases} x = 1 + 2t \\ y = 1 - t \\ z = 2 + 3t \end{cases}$ và $\Delta_2 : \dfrac{x-2}{-1} = \dfrac{x+1}{1} = \dfrac{z-2}{2}$.

Lời giải

Bước 1. Xác định vectơ chỉ phương của hai đường thẳng.

Đường thẳng $\Delta_1$ có phương trình tham số $\begin{cases} x = 1 + 2t \\ y = 1 - t \\ z = 2 + 3t \end{cases}$, suy ra vectơ chỉ phương $\vec{u_1} = (2;\,-1;\,3)$.

Đường thẳng $\Delta_2$ có phương trình chính tắc $\dfrac{x-2}{-1} = \dfrac{y+1}{1} = \dfrac{z-2}{2}$, suy ra vectơ chỉ phương $\vec{u_2} = (-1;\,1;\,2)$.

Bước 2. Tính góc giữa hai đường thẳng.

Gọi $\varphi$ là góc giữa $\Delta_1$ và $\Delta_2$ ($0° \le \varphi \le 90°$). Ta có:
$$\cos\varphi = \frac{|\vec{u_1}\cdot\vec{u_2}|}{|\vec{u_1}|\cdot|\vec{u_2}|}$$

Tính tích vô hướng:
$$\vec{u_1}\cdot\vec{u_2} = 2\cdot(-1) + (-1)\cdot 1 + 3\cdot 2 = -2 - 1 + 6 = 3$$

Tính độ dài các vectơ:
$$|\vec{u_1}| = \sqrt{2^2+(-1)^2+3^2} = \sqrt{14}, \quad |\vec{u_2}| = \sqrt{(-1)^2+1^2+2^2} = \sqrt{6}$$

Suy ra:
$$\cos\varphi = \frac{|3|}{\sqrt{14}\cdot\sqrt{6}} = \frac{3}{\sqrt{84}} = \frac{3}{2\sqrt{21}} = \frac{\sqrt{21}}{14}$$

Vậy góc giữa hai đường thẳng $\Delta_1$ và $\Delta_2$ là:
$$\varphi = \arccos\dfrac{\sqrt{21}}{14} \approx 70°54'$$

Đáp số

$\varphi = \arccos\dfrac{\sqrt{21}}{14} \approx 70°54'$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.