Giải Luyện tập 1 trang 56 SGK Toán 12
Đề bài
Trong không gian $Oxyz$, cho mặt cầu $(S)$ có phương trình
$(x+2)^2 + y^2 + \left(z+\dfrac{1}{2}\right)^2 = \dfrac{9}{4}$.
a) Xác định tâm và bán kính của $(S)$.
b) Hỏi điểm $M(2; 0; 1)$ nằm trong, nằm ngoài hay thuộc mặt cầu $(S)$?
Lời giải
a) Xác định tâm và bán kính
Phương trình mặt cầu $(S)$ có dạng chính tắc $(x-a)^2+(y-b)^2+(z-c)^2=R^2$.
Viết lại: $(x-(-2))^2+(y-0)^2+\left(z-\left(-\dfrac{1}{2}\right)\right)^2=\left(\dfrac{3}{2}\right)^2$.
Suy ra mặt cầu $(S)$ có tâm $I\left(-2;\,0;\,-\dfrac{1}{2}\right)$ và bán kính $R=\dfrac{3}{2}$.
b) Xét vị trí của điểm $M(2;0;1)$
Tính khoảng cách từ $M$ đến tâm $I$:
$$IM=\sqrt{\big(2-(-2)\big)^2+(0-0)^2+\left(1-\left(-\dfrac{1}{2}\right)\right)^2}=\sqrt{4^2+0^2+\left(\dfrac{3}{2}\right)^2}.$$
$$IM=\sqrt{16+\dfrac{9}{4}}=\sqrt{\dfrac{73}{4}}=\dfrac{\sqrt{73}}{2}\approx 4{,}27.$$
So sánh với bán kính $R=\dfrac{3}{2}=1{,}5$:
$$IM=\dfrac{\sqrt{73}}{2}>\dfrac{3}{2}=R.$$
Vì $IM>R$ nên điểm $M$ nằm ngoài mặt cầu $(S)$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
