Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 1.4 trang 14 SGK Toán 12

Bài 1. Tính đơn điệu và cực trị của hàm số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Xét chiều biến thiên của các hàm số sau:
a) $y = \sqrt{4 - x^2}$;
b) $y = \dfrac{x}{x^2+1}$.

Lời giải

a) y = √(4 − x²). Tập xác định: 4 − x² ≥ 0 ⇔ D = [−2; 2]. Đạo hàm: y' = −2x/(2√(4 − x²)) = −x/√(4 − x²) với x ∈ (−2; 2). Vì √(4 − x²) > 0 nên y' cùng dấu với −x: y' > 0 khi x ∈ (−2; 0), y' < 0 khi x ∈ (0; 2), y' = 0 tại x = 0. Kết luận: hàm số đồng biến trên (−2; 0), nghịch biến trên (0; 2). Kiểm chứng: y(−2) = 0, y(0) = 2, y(2) = 0 — phù hợp bảng biến thiên (nửa đường tròn trên bán kính 2).

b) y = x/(x² + 1). Tập xác định D = ℝ (vì x² + 1 > 0). Đạo hàm: y' = [(x² + 1) − x·2x]/(x² + 1)² = (1 − x²)/(x² + 1)². Vì (x² + 1)² > 0 nên y' cùng dấu với 1 − x²: y' > 0 khi −1 < x < 1; y' < 0 khi x < −1 hoặc x > 1; y' = 0 tại x = ±1. Kiểm chứng: y(−1) = −1/2, y(1) = 1/2, lim y = 0 khi x → ±∞ — khớp bảng biến thiên. Kết luận: hàm số nghịch biến trên (−∞; −1) và (1; +∞), đồng biến trên (−1; 1).

Đáp số

Đồng biến trên $(-2; 0)$; nghịch biến trên $(0; 2)$Nghịch biến trên $(-\infty; -1)$ và $(1; +\infty)$; đồng biến trên $(-1; 1)$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.