Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Vận dụng trang 19 SGK Toán 12

Bài 2. Giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số   Đã kiểm

Đề bài

Giả sử sự lây lan của một loại virus ở một địa phương có thể được mô hình hoá bằng hàm số $N(t) = -t^3 + 12t^2$, $0 \le t \le 12$, trong đó $N$ là số người bị nhiễm bệnh (tính bằng trăm người) và $t$ là thời gian (tuần).

a) Hãy ước tính số người tối đa bị nhiễm bệnh ở địa phương đó.

b) Đạo hàm $N'(t)$ biểu thị tốc độ lây lan của virus (còn gọi là tốc độ truyền bệnh). Hỏi virus sẽ lây lan nhanh nhất khi nào?

Lời giải

a) Số người tối đa bị nhiễm bệnh

Xét $N(t) = -t^3 + 12t^2$ trên $[0;12]$.

Đạo hàm: $N'(t) = -3t^2 + 24t = -3t(t-8)$.

$N'(t) = 0 \Leftrightarrow t = 0$ hoặc $t = 8$ (đều thuộc $[0;12]$).

Tính giá trị tại các điểm tới hạn và hai đầu mút:
- $N(0) = 0$
- $N(8) = -512 + 768 = 256$
- $N(12) = -1728 + 1728 = 0$

Vậy $\max\limits_{[0;12]} N(t) = N(8) = 256$ (trăm người).

Số người tối đa bị nhiễm bệnh là $256$ trăm người $= 25\,600$ người, đạt được ở tuần thứ $8$.

b) Virus lây lan nhanh nhất khi nào?

Tốc độ lây lan là $g(t) = N'(t) = -3t^2 + 24t$ trên $[0;12]$. Cần tìm giá trị lớn nhất của $g(t)$.

$g'(t) = N''(t) = -6t + 24$; $g'(t) = 0 \Leftrightarrow t = 4 \in [0;12]$.

Tính giá trị:
- $g(0) = 0$
- $g(4) = -48 + 96 = 48$
- $g(12) = -432 + 288 = -144$

Vậy $\max\limits_{[0;12]} g(t) = g(4) = 48$ (trăm người/tuần) $= 4\,800$ người/tuần.

Virus lây lan nhanh nhất ở tuần thứ $4$.

Đáp số

Số người tối đa bị nhiễm bệnh: 256 trăm người = 25 600 người, đạt được ở tuần thứ 8 (t = 8)Virus lây lan nhanh nhất tại t = 4 (tuần thứ 4), với tốc độ lây lan lớn nhất là 48 trăm người/tuần = 4 800 người/tuần

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.