Giải Hoạt động 2 trang 22 SGK Toán 12
Đề bài
Nhận biết đường tiệm cận đứng
Cho hàm số $y = f(x) = \dfrac{x}{x-1}$ có đồ thị $(C)$. Với $x > 1$, xét điểm $M(x; f(x))$ thuộc $(C)$. Gọi $H$ là hình chiếu vuông góc của $M$ trên đường thẳng $x = 1$ (H.1.22).
a) Tính khoảng cách $MH$.
b) Khi $M$ thay đổi trên $(C)$ sao cho khoảng cách $MH$ dần đến 0, có nhận xét gì về tung độ của điểm $M$?
Mô tả hình bằng lời
Hình 1.22: Hệ trục toạ độ Oxy. Đường thẳng đứng $x = 1$. Đồ thị $(C)$ của hàm số $y = \dfrac{x}{x-1}$ gồm hai nhánh: nhánh bên phải nằm phía trên, đi xuống từ trên gần đường thẳng $x=1$ về phía bên phải; nhánh bên trái nằm phía dưới bên trái gốc O. Điểm $M$ nằm trên nhánh phải của $(C)$ với hoành độ $x > 1$, $H$ là hình chiếu của $M$ lên đường thẳng $x=1$ (nằm ngang cùng tung độ với $M$); đoạn $MH$ nằm ngang.
Lời giải
a) Điểm $M$ thuộc $(C)$ với $x>1$ có toạ độ $M\left(x;\dfrac{x}{x-1}\right)$. Hình chiếu vuông góc $H$ của $M$ lên đường thẳng $x=1$ có cùng tung độ với $M$, hoành độ bằng $1$, nên $H\left(1;\dfrac{x}{x-1}\right)$. Đoạn $MH$ nằm ngang nên:
$$MH=|x-1|=x-1\quad(\text{vì }x>1).$$
b) Khi $MH\to 0$ tức $x-1\to 0^+$, hay $x\to 1^+$ (điểm $M$ tiến gần đường thẳng $x=1$ từ bên phải). Tung độ của $M$ là $y=\dfrac{x}{x-1}$. Khi $x\to 1^+$: tử số $x\to 1>0$, mẫu số $x-1\to 0^+$, nên
$$y=\dfrac{x}{x-1}\to +\infty.$$
Vậy khi $M$ càng gần đường thẳng $x=1$ thì tung độ của $M$ tăng vô hạn ($y\to+\infty$). Đường thẳng $x=1$ là tiệm cận đứng của $(C)$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
