Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Luyện tập 3 trang 25 SGK Toán 12

Bài 3. Đường tiệm cận của đồ thị hàm số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm các tiệm cận đứng và tiệm cận xiên của đồ thị hàm số $y = f(x) = \dfrac{x^2 - 4x + 2}{1 - x}$.

Lời giải

Phân tích hàm số. Ta viết lại $f(x)$ bằng cách chia tử cho mẫu:

$$\frac{x^2-4x+2}{1-x} = -x+3 + \frac{-1}{1-x} = -x+3+\frac{1}{x-1}.$$

Tập xác định: $D=\mathbb{R}\setminus\{1\}$.

a) Tiệm cận đứng.

Tại $x=1$ mẫu số $1-x=0$ còn tử số $x^2-4x+2=1-4+2=-1\neq 0$. Xét giới hạn một phía:

$$\lim_{x\to 1^{+}} f(x)=\lim_{x\to 1^{+}}\Big(-x+3+\frac{1}{x-1}\Big)=+\infty,\qquad \lim_{x\to 1^{-}} f(x)=-\infty.$$

Vậy đường thẳng $x=1$ là tiệm cận đứng của đồ thị.

b) Tiệm cận xiên.

Giả sử tiệm cận xiên có dạng $y=ax+b$.

- Hệ số $a$:
$$a=\lim_{x\to +\infty}\frac{f(x)}{x}=\lim_{x\to +\infty}\frac{x^2-4x+2}{x(1-x)}=-1.$$

- Hệ số $b$:
$$b=\lim_{x\to +\infty}\big(f(x)-ax\big)=\lim_{x\to +\infty}\Big(\frac{x^2-4x+2}{1-x}+x\Big)=\lim_{x\to +\infty}\frac{-3x+2}{1-x}=3.$$

(Khi $x\to -\infty$ cũng cho $a=-1,\ b=3$.)

Vậy đường thẳng $y=-x+3$ là tiệm cận xiên của đồ thị.

Kiểm tra: Từ $f(x)=(-x+3)+\dfrac{1}{x-1}$ ta có $f(x)-(-x+3)=\dfrac{1}{x-1}\to 0$ khi $x\to\pm\infty$, khẳng định $y=-x+3$ là tiệm cận xiên (phù hợp kết quả trên).

Đáp số

Tiệm cận đứng: $x=1$Tiệm cận xiên: $y=-x+3$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.