Giải Luyện tập 3 trang 25 SGK Toán 12
Đề bài
Tìm các tiệm cận đứng và tiệm cận xiên của đồ thị hàm số $y = f(x) = \dfrac{x^2 - 4x + 2}{1 - x}$.
Lời giải
Phân tích hàm số. Ta viết lại $f(x)$ bằng cách chia tử cho mẫu:
$$\frac{x^2-4x+2}{1-x} = -x+3 + \frac{-1}{1-x} = -x+3+\frac{1}{x-1}.$$
Tập xác định: $D=\mathbb{R}\setminus\{1\}$.
a) Tiệm cận đứng.
Tại $x=1$ mẫu số $1-x=0$ còn tử số $x^2-4x+2=1-4+2=-1\neq 0$. Xét giới hạn một phía:
$$\lim_{x\to 1^{+}} f(x)=\lim_{x\to 1^{+}}\Big(-x+3+\frac{1}{x-1}\Big)=+\infty,\qquad \lim_{x\to 1^{-}} f(x)=-\infty.$$
Vậy đường thẳng $x=1$ là tiệm cận đứng của đồ thị.
b) Tiệm cận xiên.
Giả sử tiệm cận xiên có dạng $y=ax+b$.
- Hệ số $a$:
$$a=\lim_{x\to +\infty}\frac{f(x)}{x}=\lim_{x\to +\infty}\frac{x^2-4x+2}{x(1-x)}=-1.$$
- Hệ số $b$:
$$b=\lim_{x\to +\infty}\big(f(x)-ax\big)=\lim_{x\to +\infty}\Big(\frac{x^2-4x+2}{1-x}+x\Big)=\lim_{x\to +\infty}\frac{-3x+2}{1-x}=3.$$
(Khi $x\to -\infty$ cũng cho $a=-1,\ b=3$.)
Vậy đường thẳng $y=-x+3$ là tiệm cận xiên của đồ thị.
Kiểm tra: Từ $f(x)=(-x+3)+\dfrac{1}{x-1}$ ta có $f(x)-(-x+3)=\dfrac{1}{x-1}\to 0$ khi $x\to\pm\infty$, khẳng định $y=-x+3$ là tiệm cận xiên (phù hợp kết quả trên).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
