Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 1.19 trang 26 SGK Toán 12

Bài 3. Đường tiệm cận của đồ thị hàm số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một công ty sản xuất đồ gia dụng ước tính chi phí để sản xuất $x$ (sản phẩm) là
$C(x) = 2x + 50$ (triệu đồng).
Khi đó $f(x) = \dfrac{C(x)}{x}$ là chi phí sản xuất trung bình cho mỗi sản phẩm. Chứng tỏ rằng hàm số $f(x)$ giảm và $\lim\limits_{x \to +\infty} f(x) = 2$. Tính chất này nói lên điều gì?

Lời giải

Với x > 0 (số sản phẩm), chi phí trung bình là f(x) = C(x)/x = (2x + 50)/x = 2 + 50/x.

a) f(x) giảm trên (0; +∞): Ta có f'(x) = (2 + 50/x)' = -50/x². Với mọi x > 0 thì x² > 0 nên f'(x) = -50/x² < 0. Vậy f(x) nghịch biến (giảm) trên (0; +∞). (Có thể kiểm chứng bằng định nghĩa: với 0 < x₁ < x₂ thì f(x₁) - f(x₂) = 50(x₂ - x₁)/(x₁x₂) > 0, tức f(x₁) > f(x₂).)

b) Giới hạn: lim(x→+∞) f(x) = lim(x→+∞) (2 + 50/x) = 2 + 0 = 2. Vậy đường thẳng y = 2 là tiệm cận ngang của đồ thị f(x).

c) Ý nghĩa: Vì f(x) = 2 + 50/x > 2 với mọi x > 0 và f giảm, nên sản xuất càng nhiều sản phẩm thì chi phí trung bình trên mỗi sản phẩm càng giảm, tiến dần về 2 triệu đồng nhưng luôn lớn hơn 2 triệu đồng: phần chi phí cố định 50 triệu đồng được chia cho ngày càng nhiều sản phẩm nên chi phí cố định trên mỗi sản phẩm càng nhỏ, còn 2 triệu đồng là chi phí biến đổi trên mỗi sản phẩm (giới hạn dưới của chi phí trung bình).

Đáp số

a) đpcm (f'(x) = -50/x² < 0 với mọi x > 0 nên f giảm trên (0; +∞))b) đpcm (lim(x→+∞) f(x) = 2)c) Sản xuất càng nhiều thì chi phí trung bình mỗi sản phẩm càng giảm, tiến dần về 2 triệu đồng nhưng luôn lớn hơn 2 triệu đồng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.