Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 4.1 trang 12 SGK Toán 12

Bài 11. Nguyên hàm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mỗi trường hợp sau, hàm số $F(x)$ có là một nguyên hàm của hàm số $f(x)$ trên khoảng tương ứng không? Vì sao?
a) $F(x) = x\ln x$ và $f(x) = 1 + \ln x$ trên khoảng $(0; +\infty)$;
b) $F(x) = e^{\sin x}$ và $f(x) = e^{\cos x}$ trên $\mathbb{R}$.

Lời giải

a) Xét $F(x) = x\ln x$ trên khoảng $(0; +\infty)$.

Ta có $F$ khả vi trên $(0; +\infty)$ và theo quy tắc đạo hàm của một tích:
$$F'(x) = (x)'\cdot\ln x + x\cdot(\ln x)' = 1\cdot\ln x + x\cdot\frac{1}{x} = \ln x + 1 = 1 + \ln x = f(x)$$
với mọi $x \in (0; +\infty)$.

Vì $F'(x) = f(x)$ trên khoảng $(0; +\infty)$ nên $F(x) = x\ln x$ là một nguyên hàm của $f(x) = 1 + \ln x$ trên khoảng $(0; +\infty)$.

b) Xét $F(x) = e^{\sin x}$ trên $\mathbb{R}$.

Ta có $F$ khả vi trên $\mathbb{R}$ và theo quy tắc đạo hàm của hàm hợp:
$$F'(x) = e^{\sin x}\cdot(\sin x)' = e^{\sin x}\cdot\cos x$$
với mọi $x \in \mathbb{R}$.

So sánh với $f(x) = e^{\cos x}$: nói chung $e^{\sin x}\cos x \ne e^{\cos x}$. Chẳng hạn tại $x = 0$:
$$F'(0) = e^{\sin 0}\cos 0 = e^{0}\cdot 1 = 1, \qquad f(0) = e^{\cos 0} = e^{1} = e \approx 2{,}718.$$
Ta thấy $F'(0) = 1 \ne e = f(0)$.

Vì $F'(x) \ne f(x)$ (đã có một điểm $x = 0$ để $F'(0) \ne f(0)$) nên $F(x) = e^{\sin x}$ không là nguyên hàm của $f(x) = e^{\cos x}$ trên $\mathbb{R}$.

Đáp số

a) Có, vì $F'(x) = 1 + \ln x = f(x)$ trên $(0; +\infty)$b) Không, vì $F'(x) = e^{\sin x}\cos x \ne e^{\cos x} = f(x)$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.