Giải Bài 4.1 trang 12 SGK Toán 12
Đề bài
Trong mỗi trường hợp sau, hàm số $F(x)$ có là một nguyên hàm của hàm số $f(x)$ trên khoảng tương ứng không? Vì sao?
a) $F(x) = x\ln x$ và $f(x) = 1 + \ln x$ trên khoảng $(0; +\infty)$;
b) $F(x) = e^{\sin x}$ và $f(x) = e^{\cos x}$ trên $\mathbb{R}$.
Lời giải
a) Xét $F(x) = x\ln x$ trên khoảng $(0; +\infty)$.
Ta có $F$ khả vi trên $(0; +\infty)$ và theo quy tắc đạo hàm của một tích:
$$F'(x) = (x)'\cdot\ln x + x\cdot(\ln x)' = 1\cdot\ln x + x\cdot\frac{1}{x} = \ln x + 1 = 1 + \ln x = f(x)$$
với mọi $x \in (0; +\infty)$.
Vì $F'(x) = f(x)$ trên khoảng $(0; +\infty)$ nên $F(x) = x\ln x$ là một nguyên hàm của $f(x) = 1 + \ln x$ trên khoảng $(0; +\infty)$.
b) Xét $F(x) = e^{\sin x}$ trên $\mathbb{R}$.
Ta có $F$ khả vi trên $\mathbb{R}$ và theo quy tắc đạo hàm của hàm hợp:
$$F'(x) = e^{\sin x}\cdot(\sin x)' = e^{\sin x}\cdot\cos x$$
với mọi $x \in \mathbb{R}$.
So sánh với $f(x) = e^{\cos x}$: nói chung $e^{\sin x}\cos x \ne e^{\cos x}$. Chẳng hạn tại $x = 0$:
$$F'(0) = e^{\sin 0}\cos 0 = e^{0}\cdot 1 = 1, \qquad f(0) = e^{\cos 0} = e^{1} = e \approx 2{,}718.$$
Ta thấy $F'(0) = 1 \ne e = f(0)$.
Vì $F'(x) \ne f(x)$ (đã có một điểm $x = 0$ để $F'(0) \ne f(0)$) nên $F(x) = e^{\sin x}$ không là nguyên hàm của $f(x) = e^{\cos x}$ trên $\mathbb{R}$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
