Giải Vận dụng 2 trang 18 SGK Toán 12
Đề bài
Giá trị trung bình của hàm số liên tục $f(x)$ trên đoạn $[a; b]$ được định nghĩa là
$$\dfrac{1}{b-a}\int_{a}^{b} f(x)\,dx.$$
Giả sử nhiệt độ (tính bằng $^\circ C$) tại thời điểm $t$ giờ trong khoảng thời gian từ 6 giờ sáng đến 12 giờ trưa ở một địa phương vào một ngày nào đó được mô hình hoá bởi hàm số
$$T(t) = 20 + 1{,}5(t - 6),\ 6 \le t \le 12.$$
Tìm nhiệt độ trung bình vào ngày đó trong khoảng thời gian từ 6 giờ sáng đến 12 giờ trưa.
Lời giải
Nhiệt độ trung bình trong khoảng thời gian từ 6 giờ sáng ($t=6$) đến 12 giờ trưa ($t=12$) chính là giá trị trung bình của hàm số $T(t)$ trên đoạn $[6; 12]$:
$$\overline{T} = \dfrac{1}{12-6}\int_{6}^{12} T(t)\,dt = \dfrac{1}{6}\int_{6}^{12}\big[20 + 1{,}5(t-6)\big]\,dt.$$
Tìm một nguyên hàm của hàm dưới dấu tích phân:
$$\int \big[20 + 1{,}5(t-6)\big]\,dt = 20t + 1{,}5\cdot\dfrac{(t-6)^2}{2} = 20t + 0{,}75(t-6)^2 + C.$$
Áp dụng công thức Newton – Leibniz:
$$\int_{6}^{12}\big[20 + 1{,}5(t-6)\big]\,dt = \Big[20t + 0{,}75(t-6)^2\Big]_{6}^{12}.$$
- Tại $t=12$: $20\cdot 12 + 0{,}75\cdot(12-6)^2 = 240 + 0{,}75\cdot 36 = 240 + 27 = 267.$
- Tại $t=6$: $20\cdot 6 + 0{,}75\cdot(6-6)^2 = 120 + 0 = 120.$
Do đó
$$\int_{6}^{12}\big[20 + 1{,}5(t-6)\big]\,dt = 267 - 120 = 147.$$
Suy ra nhiệt độ trung bình:
$$\overline{T} = \dfrac{1}{6}\cdot 147 = 24{,}5\ (^\circ C).$$
Kiểm tra: Vì $T(t)$ là hàm bậc nhất (đồ thị là đường thẳng) nên giá trị trung bình của nó bằng giá trị tại trung điểm $t=9$ của đoạn $[6;12]$: $T(9) = 20 + 1{,}5\cdot(9-6) = 20 + 4{,}5 = 24{,}5\ (^\circ C)$, phù hợp với kết quả trên.
Vậy nhiệt độ trung bình trong khoảng thời gian từ 6 giờ sáng đến 12 giờ trưa vào ngày đó là $24{,}5\ ^\circ C$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
