Giải Bài 2.8 trang 59 SGK Toán 12
Đề bài
Trong Luyện tập 8, ta đã biết trọng tâm của tứ diện $ABCD$ là một điểm $I$ thoả mãn $\overrightarrow{AI} = 3\overrightarrow{IG}$, ở đó $G$ là trọng tâm của tam giác $BCD$. Áp dụng tính chất trên để tính khoảng cách từ trọng tâm của một khối rubik (đồng chất) hình tứ diện đều đến một mặt của nó, biết rằng chiều cao của khối rubik là 8 cm (H.2.30).
Mô tả hình bằng lời
Hình 2.30: Một khối rubik hình tứ diện đều (chóp tam giác đều nhiều màu). Chiều cao của khối rubik được ký hiệu là 8 cm (mũi tên chỉ chiều cao thẳng đứng).
Lời giải
Phân tích. Kí hiệu khối rubik là tứ diện đều $ABCD$. Gọi $A$ là đỉnh và mặt đối diện là $(BCD)$; $G$ là trọng tâm tam giác $BCD$.
Vì $ABCD$ là tứ diện đều nên đường thẳng nối đỉnh $A$ với trọng tâm $G$ của mặt đối diện chính là đường cao của khối tứ diện, tức là $AG \perp (BCD)$ và độ dài $AG$ bằng chiều cao của khối rubik:
$$AG = 8 \text{ (cm)}.$$
Xác định vị trí trọng tâm $I$. Theo tính chất đã biết ở Luyện tập 8, trọng tâm $I$ của tứ diện thoả mãn
$$\overrightarrow{AI} = 3\,\overrightarrow{IG}.$$
Điều này cho thấy $I$ nằm trên đoạn $AG$ và chia đoạn đó theo tỉ số $AI : IG = 3 : 1$. Do đó
$$\overrightarrow{AG} = \overrightarrow{AI} + \overrightarrow{IG} = 3\,\overrightarrow{IG} + \overrightarrow{IG} = 4\,\overrightarrow{IG},$$
suy ra
$$IG = \dfrac{1}{4}\,AG.$$
Tính khoảng cách. Vì $I$ nằm trên $AG$ mà $AG \perp (BCD)$ nên $IG$ chính là khoảng cách từ trọng tâm $I$ đến mặt $(BCD)$:
$$d\big(I,(BCD)\big) = IG = \dfrac{1}{4}\,AG = \dfrac{1}{4}\cdot 8 = 2 \text{ (cm)}.$$
Kết luận. Khoảng cách từ trọng tâm của khối rubik hình tứ diện đều đến một mặt của nó bằng $2$ cm.
Kiểm tra lại. Trọng tâm chia đường cao (từ đỉnh xuống trọng tâm mặt đáy) theo tỉ lệ $3:1$ tính từ đỉnh, nên khoảng cách tới đáy bằng $\tfrac14$ chiều cao: $\tfrac14\cdot 8 = 2$ cm — hợp lí.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
