Giải Bài 2.42 trang 75 SGK Toán 12
Đề bài
Hình 2.53 minh hoạ một chiếc đèn được treo cách trần nhà là 0,5 m, cách hai tường lần lượt là 1,2 m và 1,6 m. Hai bức tường vuông góc với nhau và cùng vuông góc với trần nhà. Người ta di chuyển chiếc đèn đó đến vị trí mới cách trần nhà là 0,4 m, cách hai tường đều là 1,5 m.
a) Lập một hệ trục toạ độ $Oxyz$ phù hợp và xác định toạ độ của chiếc đèn lúc đầu và sau khi di chuyển.
b) Vị trí mới của chiếc đèn cách vị trí ban đầu là bao nhiêu mét? (Làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ nhất).
Mô tả hình bằng lời
Hình 2.53: Ảnh một chiếc đèn treo từ trần nhà ở góc phòng nơi hai bức tường gặp nhau. Dây treo dài 0,5 m nối đèn với trần. Từ đèn có các khoảng cách đến hai tường được ghi: 1,6 m và 1,2 m.
Lời giải
a) Lập hệ trục toạ độ và xác định toạ độ chiếc đèn.
Chọn hệ trục $Oxyz$ có gốc $O$ đặt tại điểm chung của trần nhà và hai bức tường (góc phòng phía trên), với:
- Trục $Ox$ và trục $Oy$ là hai giao tuyến của trần nhà với hai bức tường (nằm trên trần nhà),
- Trục $Oz$ hướng thẳng đứng xuống dưới (theo phương của dây treo đèn).
Đơn vị trên mỗi trục là mét ($\text{m}$). Khi đó:
- Khoảng cách từ đèn đến bức tường chứa mặt phẳng $(Oyz)$ chính là hoành độ $x$,
- Khoảng cách từ đèn đến bức tường chứa mặt phẳng $(Oxz)$ chính là tung độ $y$,
- Khoảng cách từ đèn đến trần nhà (mặt phẳng $(Oxy)$) chính là cao độ $z$.
Vị trí ban đầu $A$: đèn cách trần nhà $0{,}5\ \text{m}$, cách hai tường lần lượt $1{,}6\ \text{m}$ và $1{,}2\ \text{m}$, nên
$$A(1{,}6;\ 1{,}2;\ 0{,}5).$$
Vị trí sau khi di chuyển $B$: đèn cách trần nhà $0{,}4\ \text{m}$, cách hai tường đều $1{,}5\ \text{m}$, nên
$$B(1{,}5;\ 1{,}5;\ 0{,}4).$$
b) Khoảng cách giữa vị trí mới và vị trí ban đầu.
Ta có
$$\vec{AB}=(1{,}5-1{,}6;\ 1{,}5-1{,}2;\ 0{,}4-0{,}5)=(-0{,}1;\ 0{,}3;\ -0{,}1).$$
Độ dài đoạn thẳng nối hai vị trí là
$$AB=\sqrt{(-0{,}1)^2+(0{,}3)^2+(-0{,}1)^2}=\sqrt{0{,}01+0{,}09+0{,}01}=\sqrt{0{,}11}\approx 0{,}33\ (\text{m}).$$
Làm tròn đến chữ số thập phân thứ nhất: $AB\approx 0{,}3\ \text{m}$.
Vậy vị trí mới của chiếc đèn cách vị trí ban đầu khoảng $0{,}3\ \text{m}$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
