Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Hoạt động 1 trang 20 SGK Toán 12

Bài 13. Ứng dụng hình học của tích phân   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhận biết công thức tính diện tích
Xét hình phẳng giới hạn bởi đường thẳng $y = f(x) = x + 1$, trục hoành và hai đường thẳng $x = -2$, $x = 1$ (H.4.12).
a) Tính diện tích $S$ của hình phẳng này.
b) Tính $\int_{-2}^{1} |f(x)| \, dx$ và so sánh với $S$.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 20 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 4.12: Đồ thị đường thẳng $y = x + 1$ trong hệ trục toạ độ $Oxy$. Đường thẳng cắt trục hoành tại điểm $(-1; 0)$ và cắt trục tung tại điểm $(0; 1)$. Hai đường thẳng đứng $x = -2$ và $x = 1$ giới hạn hình phẳng. Phần hình phẳng gồm hai tam giác được tô màu: tam giác dưới trục hoành ứng với $x$ từ $-2$ đến $-1$, và tam giác trên trục hoành ứng với $x$ từ $-1$ đến $1$. Các điểm mốc trên trục: $x = -2, -1, 1, 2$; $y = -1, 1, 2$.

Lời giải

a) Tính diện tích $S$

Đường thẳng $y = f(x) = x + 1$ cắt trục hoành tại điểm có $x + 1 = 0 \Leftrightarrow x = -1$.

- Trên đoạn $[-2; -1]$: $f(x) = x + 1 \le 0$, phần hình phẳng là tam giác dưới trục hoành. Tại $x = -2$ thì $f(-2) = -1$, nên tam giác có hai cạnh góc vuông độ dài $1$ và $1$:
$$S_1 = \frac{1}{2}\cdot 1 \cdot 1 = \frac{1}{2}.$$
- Trên đoạn $[-1; 1]$: $f(x) = x + 1 \ge 0$, phần hình phẳng là tam giác trên trục hoành. Tại $x = 1$ thì $f(1) = 2$, nên tam giác có hai cạnh góc vuông độ dài $2$ và $2$:
$$S_2 = \frac{1}{2}\cdot 2 \cdot 2 = 2.$$

Vậy diện tích hình phẳng là
$$S = S_1 + S_2 = \frac{1}{2} + 2 = \frac{5}{2}.$$

b) Tính $\displaystyle\int_{-2}^{1} |f(x)|\,dx$ và so sánh với $S$

Vì $f(x) = x + 1 \le 0$ trên $[-2; -1]$ và $f(x) = x + 1 \ge 0$ trên $[-1; 1]$ nên
$$|f(x)| = \begin{cases} -(x+1) & \text{khi } -2 \le x \le -1,\\[4pt] x+1 & \text{khi } -1 \le x \le 1. \end{cases}$$

Do đó
$$\int_{-2}^{1} |f(x)|\,dx = \int_{-2}^{-1} \big[-(x+1)\big]\,dx + \int_{-1}^{1} (x+1)\,dx.$$

Tính từng tích phân:
$$\int_{-2}^{-1} \big[-(x+1)\big]\,dx = -\left[\frac{x^2}{2} + x\right]_{-2}^{-1} = -\left[\left(\frac{1}{2}-1\right) - \left(2-2\right)\right] = -\left(-\frac{1}{2}\right) = \frac{1}{2}.$$
$$\int_{-1}^{1} (x+1)\,dx = \left[\frac{x^2}{2} + x\right]_{-1}^{1} = \left(\frac{1}{2}+1\right) - \left(\frac{1}{2}-1\right) = \frac{3}{2} - \left(-\frac{1}{2}\right) = 2.$$

Suy ra
$$\int_{-2}^{1} |f(x)|\,dx = \frac{1}{2} + 2 = \frac{5}{2}.$$

So sánh: $\displaystyle\int_{-2}^{1} |f(x)|\,dx = \frac{5}{2} = S.$

Vậy diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị $y = f(x)$, trục hoành và hai đường thẳng $x = -2$, $x = 1$ đúng bằng $\displaystyle\int_{-2}^{1} |f(x)|\,dx$.

Đáp số

$S = \dfrac{5}{2} = 2{,}5$$\displaystyle\int_{-2}^{1}|f(x)|\,dx = \dfrac{5}{2} = S$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.