Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 30 SGK Toán 12

Bài 14. Phương trình mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một vật thể chuyển động trong không gian $Oxyz$. Tại mỗi thời điểm $t$, vật thể ở vị trí $M(\cos t - \sin t; \cos t + \sin t; \cos t)$. Hỏi vật thể có chuyển động trong một mặt phẳng cố định hay không?

Lời giải

Gọi $M(x;y;z)$ là vị trí của vật thể tại thời điểm $t$, khi đó
$$x = \cos t - \sin t,\quad y = \cos t + \sin t,\quad z = \cos t.$$

Tìm một hệ thức không phụ thuộc $t$ giữa $x,y,z$.

Cộng hai tọa độ đầu để khử $\sin t$:
$$x + y = (\cos t - \sin t) + (\cos t + \sin t) = 2\cos t.$$

Mà $z = \cos t$, nên $2\cos t = 2z$. Do đó với mọi thời điểm $t$ ta luôn có
$$x + y = 2z \quad\Longleftrightarrow\quad x + y - 2z = 0.$$

Kết luận. Tọa độ của điểm $M$ tại mọi thời điểm $t$ đều thỏa mãn phương trình $x + y - 2z = 0$. Đây là phương trình của một mặt phẳng cố định (mặt phẳng đi qua gốc tọa độ $O$, có vectơ pháp tuyến $\vec{n} = (1;1;-2)$).

Vậy vật thể luôn chuyển động trong một mặt phẳng cố định, đó là mặt phẳng $x + y - 2z = 0$.

*Kiểm tra:* với $t=0$ ta có $M(1;1;1)$, thay vào: $1+1-2\cdot 1 = 0$ (thỏa mãn); với $t=\dfrac{\pi}{2}$ ta có $M(-1;1;0)$, thay vào: $-1+1-2\cdot 0 = 0$ (thỏa mãn).

Đáp số

Có; vật thể chuyển động trong mặt phẳng cố định $x + y - 2z = 0$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.