Giải Hoạt động 1 trang 70 SGK Toán 5

Lời giải

Cách làm chung: viết số trừ dưới số bị trừ sao cho các dấu phẩy thẳng cột (các chữ số cùng hàng thẳng nhau), nếu cần thì viết thêm chữ số 0 vào bên phải phần thập phân cho đủ, rồi trừ như trừ số tự nhiên và đặt dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với các dấu phẩy.

a) $5{,}8 - 3{,}9$

$$\begin{array}{r}5{,}8\\-\;3{,}9\\\hline 1{,}9\end{array}$$

- Hàng phần mười: $8 - 9$ không trừ được, mượn 1 (tức 1 đơn vị = 10 phần mười): $18 - 9 = 9$, viết $9$, nhớ 1.
- Hàng đơn vị: $5 - 3 = 2$, bớt 1 đã mượn còn $2 - 1 = 1$, viết $1$.
- Đặt dấu phẩy thẳng cột. Kết quả: $5{,}8 - 3{,}9 = 1{,}9$.

b) $2{,}53 - 1{,}62$

$$\begin{array}{r}2{,}53\\-\;1{,}62\\\hline 0{,}91\end{array}$$

- Hàng phần trăm: $3 - 2 = 1$, viết $1$.
- Hàng phần mười: $5 - 6$ không trừ được, mượn 1: $15 - 6 = 9$, viết $9$, nhớ 1.
- Hàng đơn vị: $2 - 1 = 1$, bớt 1 đã mượn còn $1 - 1 = 0$, viết $0$.
- Kết quả: $2{,}53 - 1{,}62 = 0{,}91$.

c) $17{,}96 - 8{,}5$

Viết thêm $0$ vào $8{,}5$ thành $8{,}50$ cho bằng số chữ số thập phân.

$$\begin{array}{r}17{,}96\\-\;\;8{,}50\\\hline 9{,}46\end{array}$$

- Hàng phần trăm: $6 - 0 = 6$, viết $6$.
- Hàng phần mười: $9 - 5 = 4$, viết $4$.
- Hàng đơn vị: $7 - 8$ không trừ được, mượn 1: $17 - 8 = 9$, viết $9$, nhớ 1.
- Hàng chục: $1 - 1 = 0$ (do đã mượn), không viết. Kết quả: $17{,}96 - 8{,}5 = 9{,}46$.

d) $4{,}21 - 1{,}08$

$$\begin{array}{r}4{,}21\\-\;1{,}08\\\hline 3{,}13\end{array}$$

- Hàng phần trăm: $1 - 8$ không trừ được, mượn 1: $11 - 8 = 3$, viết $3$, nhớ 1.
- Hàng phần mười: $2 - 0 = 2$, bớt 1 đã mượn còn $2 - 1 = 1$, viết $1$.
- Hàng đơn vị: $4 - 1 = 3$, viết $3$.
- Kết quả: $4{,}21 - 1{,}08 = 3{,}13$.

Thử lại (lấy hiệu cộng số trừ phải ra số bị trừ): $1{,}9 + 3{,}9 = 5{,}8$; $0{,}91 + 1{,}62 = 2{,}53$; $9{,}46 + 8{,}5 = 17{,}96$; $3{,}13 + 1{,}08 = 4{,}21$. Tất cả đều đúng.

Đáp số