Sách giáo khoa Toán 5 Tập một

Giải Bài 4 trang 23 SGK Toán 5

Bài 4. Chủ đề 2. Số thập phân   Đã kiểm chéo

Đề bài

Để chia đều 5 chiếc bánh cho 6 người, hai bạn Nam và Rô-bốt đã đề xuất cách làm như hình dưới đây (phần bánh của mỗi người thể hiện bằng các phần tô màu đỏ).
a) Em hãy mô tả cách chia bánh của mỗi bạn.
b) Em hãy giải thích vì sao với cách chia bánh của Rô-bốt thì mỗi bạn được $\dfrac{5}{6}$ cái bánh.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 23 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Có hai bong bóng suy nghĩ. Bong bóng của Nam: 5 chiếc bánh (hình tròn), mỗi chiếc chia thành 6 phần bằng nhau; trên mỗi chiếc bánh có 1 phần được tô màu đỏ (tổng cộng 5 phần đỏ, mỗi người nhận 1 phần từ mỗi bánh nhưng ở đây thể hiện phần của một người là 1/6 của mỗi bánh). Bong bóng của Rô-bốt: 5 chiếc bánh (hình tròn); 3 chiếc bánh đầu mỗi chiếc chia thành 2 phần bằng nhau (một chiếc tô đỏ 1/2), 2 chiếc bánh còn lại mỗi chiếc chia thành 3 phần bằng nhau (một chiếc tô đỏ 1/3). Nghĩa là Rô-bốt chia 3 chiếc bánh thành nửa (mỗi người 1/2) và 2 chiếc bánh còn lại thành 3 phần (mỗi người 1/3), mỗi người được 1/2 + 1/3 = 5/6 cái bánh.

Lời giải

a) Mô tả cách chia bánh của mỗi bạn

Cách của Nam: Nam chia *mỗi* chiếc bánh thành 6 phần bằng nhau, rồi chia cho 6 người, mỗi người được 1 phần, tức là $\dfrac{1}{6}$ cái bánh từ mỗi chiếc. Có 5 chiếc bánh nên mỗi người nhận được:
$$5 \times \dfrac{1}{6} = \dfrac{5}{6} \text{ (cái bánh).}$$

Cách của Rô-bốt: Rô-bốt chia 5 chiếc bánh thành hai nhóm:
- 3 chiếc bánh đầu: mỗi chiếc chia thành 2 phần bằng nhau (chia đôi). Được $3 \times 2 = 6$ nửa cái bánh, chia cho 6 người, mỗi người được $\dfrac{1}{2}$ cái bánh.
- 2 chiếc bánh còn lại: mỗi chiếc chia thành 3 phần bằng nhau. Được $2 \times 3 = 6$ phần, chia cho 6 người, mỗi người được $\dfrac{1}{3}$ cái bánh.

Vậy mỗi người được $\dfrac{1}{2}$ cái bánh và $\dfrac{1}{3}$ cái bánh.

b) Vì sao với cách chia của Rô-bốt mỗi bạn được $\dfrac{5}{6}$ cái bánh

Theo cách chia của Rô-bốt, mỗi người nhận được $\dfrac{1}{2}$ cái bánh (từ 3 chiếc chia đôi) và $\dfrac{1}{3}$ cái bánh (từ 2 chiếc chia ba). Cộng lại, quy đồng về mẫu số 6:
$$\dfrac{1}{2} + \dfrac{1}{3} = \dfrac{3}{6} + \dfrac{2}{6} = \dfrac{5}{6} \text{ (cái bánh).}$$

Vậy với cách chia của Rô-bốt, mỗi bạn được đúng $\dfrac{5}{6}$ cái bánh (đpcm).

Kiểm tra: Cả hai cách đều cho mỗi người $\dfrac{5}{6}$ cái bánh, đúng với việc chia đều 5 chiếc bánh cho 6 người: $5 : 6 = \dfrac{5}{6}$ (cái bánh).

Đáp số

Nam: mỗi chiếc chia 6 phần, mỗi người $\dfrac{1}{6}$ mỗi chiếc, tổng $\dfrac{5}{6}$ cái. Rô-bốt: 3 chiếc chia đôi ($\dfrac{1}{2}$), 2 chiếc chia ba ($\dfrac{1}{3}$)đpcm ($\dfrac{1}{2}+\dfrac{1}{3}=\dfrac{5}{6}$ cái bánh)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.