Giải Bài 2 trang 11 SGK Toán 5

Lời giải

a) Phép trừ $\begin{array}{r} 6\,0\,6\,1\,8\,? \\ -\ 4\,3\,?\,1\,4\,9 \\ \hline 1\,7\,1\,?\,3\,3 \end{array}$

Ta trừ lần lượt từ phải sang trái (hàng đơn vị trước).

- Hàng đơn vị: lấy số bị trừ trừ đi $9$ được $3$. Vì $? - 9$ không đủ nên phải mượn: $? + 10 - 9 = 3$, suy ra $? = 2$. Vậy chữ số hàng đơn vị của số bị trừ là 2 (nhớ mượn 1).
- Hàng chục: $8 - 4 - 1 = 3$ (đúng như kết quả), không phải mượn.
- Hàng trăm: $1 - 1 = 0$, nên ô $?$ ở hiệu là 0.
- Hàng nghìn: $6 - ? = 1$, suy ra ô $?$ ở số trừ là $6 - 1 = $ 5.
- Hàng chục nghìn: $0 - 3$ không đủ nên mượn: $0 + 10 - 3 = 7$ (đúng), nhớ mượn 1.
- Hàng trăm nghìn: $6 - 4 - 1 = 1$ (đúng).

Đặt tính lại: $\begin{array}{r} 6\,0\,6\,1\,8\,2 \\ -\ 4\,3\,5\,1\,4\,9 \\ \hline 1\,7\,1\,0\,3\,3 \end{array}$

Thử lại: $606182 - 435149 = 171033$ (đúng).

b) Phép nhân $\begin{array}{r} 1\,?\,0\,2\,1 \\ \times\ 5\,? \\ \hline 1\,5\,0\,2\,1 \\ 7\,5\,1\,0\,? \\ \hline 7\,6\,6\,0\,7\,1 \end{array}$

- Tích riêng thứ hai là thừa số thứ nhất nhân với chữ số $5$: $\overline{1?021} \times 5 = \overline{7510?}$. Thử chữ số hàng nghìn: $15021 \times 5 = 75105$. Vậy thừa số thứ nhất là 15021 (ô $?$ là 5), và tích riêng thứ hai $7510?$ có ô $? = $ 5.
- Tích riêng thứ nhất là thừa số thứ nhất nhân với chữ số hàng đơn vị của thừa số thứ hai và bằng $15021$. Mà $15021 \times 1 = 15021$, nên chữ số hàng đơn vị của thừa số thứ hai là 1. Vậy thừa số thứ hai là 51.

Đặt tính lại: $\begin{array}{r} 1\,5\,0\,2\,1 \\ \times\ 5\,1 \\ \hline 1\,5\,0\,2\,1 \\ 7\,5\,1\,0\,5 \\ \hline 7\,6\,6\,0\,7\,1 \end{array}$

Thử lại: $15021 \times 51 = 766071$ (đúng).

Đáp số