Giải Bài 3 trang 48 SGK Toán 5
Đề bài
Khuôn bánh chưng có dạng một hình hộp chữ nhật không có hai đáy như hình bên.
Hỏi từ thanh gỗ dưới đây có thể làm được khuôn bánh chưng với kích thước như trên hay không?
Mô tả hình bằng lời
Khuôn bánh chưng hình hộp chữ nhật không có hai đáy, đáy hình vuông cạnh 16,5 cm x 16,5 cm, chiều cao 4 cm. Thanh gỗ dùng để làm khuôn có chiều dài 55 cm và chiều rộng (bản) 4 cm.
Lời giải
Phân tích. Khuôn bánh chưng là hình hộp chữ nhật không có hai đáy nên chỉ gồm 4 mặt bên (4 thành khuôn). Đáy là hình vuông cạnh $16,5$ cm, chiều cao khuôn là $4$ cm.
Thanh gỗ có chiều rộng (bản) bằng $4$ cm, đúng bằng chiều cao của khuôn. Vì vậy ta chỉ cần uốn (ghép) thanh gỗ quanh đáy hình vuông để tạo 4 thành khuôn; điều kiện làm được là chiều dài thanh gỗ phải đủ để bao quanh đáy hình vuông, tức là phải lớn hơn hoặc bằng chu vi đáy.
Bước 1. Tính độ dài gỗ cần dùng (chu vi đáy hình vuông).
$$16,5 \times 4 = 66 \ (\text{cm})$$
Vậy cần một thanh gỗ dài $66$ cm.
Bước 2. So sánh với thanh gỗ đã cho.
Thanh gỗ chỉ dài $55$ cm, mà:
$$66 \ \text{cm} > 55 \ \text{cm}$$
Kết luận. Thanh gỗ không đủ dài để làm khuôn bánh chưng, nên không thể làm được khuôn với kích thước đã cho.
*Kiểm tra lại:* Bản gỗ rộng $4$ cm đúng bằng chiều cao khuôn ($4$ cm) nên chiều cao thỏa mãn; chỉ còn so chiều dài: cần $66$ cm nhưng chỉ có $55$ cm, thiếu $66-55=11$ cm. Đáp số phù hợp.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
