Giải Bài 3 trang 54 SGK Toán 5
Đề bài
Quan sát hình vẽ và tính thể tích của tảng đá nằm trong bể nước.
Mô tả hình bằng lời
Hai bể nước dạng hình hộp chữ nhật có đáy 10 dm × 6 dm.
Bể thứ nhất (chưa có đá): mực nước cao 3 dm, có hai con cua ở đáy.
Bể thứ hai (đã thả tảng đá vào): mực nước dâng lên cao 4 dm, có tảng đá màu xám nằm trong nước và hai con cua ở đáy. Đáy bể vẫn là 10 dm × 6 dm.
Lời giải
Phân tích: Hai bể giống hệt nhau, đáy đều là hình chữ nhật $10 \text{ dm} \times 6 \text{ dm}$. Khi thả tảng đá vào bể, đá chiếm chỗ của nước nên mực nước dâng lên. Thể tích tảng đá đúng bằng thể tích phần nước dâng thêm.
Bước 1. Diện tích đáy bể:
$$10 \times 6 = 60 \ (\text{dm}^2)$$
Bước 2. Mực nước dâng lên khi thả tảng đá vào:
$$4 - 3 = 1 \ (\text{dm})$$
Bước 3. Thể tích tảng đá bằng thể tích phần nước dâng thêm, đó là một hình hộp chữ nhật có đáy $60 \text{ dm}^2$ và chiều cao $1 \text{ dm}$:
$$60 \times 1 = 60 \ (\text{dm}^3)$$
Thử lại: Thể tích nước lúc đầu là $60 \times 3 = 180 \ (\text{dm}^3)$; sau khi thả đá, nước và đá cùng chiếm $60 \times 4 = 240 \ (\text{dm}^3)$. Phần tăng thêm $240 - 180 = 60 \ (\text{dm}^3)$ chính là thể tích tảng đá. Kết quả khớp.
Đáp số: $60 \text{ dm}^3$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
