Giải Hoạt động 5 trang 30 SGK Toán 9
Đề bài
Xét phương trình $\dfrac{x+3}{x}=\dfrac{x+9}{x-3}$. (1)
Hãy thực hiện các yêu cầu sau để giải phương trình (1):
a) Tìm điều kiện xác định của phương trình (1);
b) Quy đồng mẫu hai vế của phương trình (1), rồi khử mẫu;
c) Giải phương trình vừa tìm được;
d) Kết luận nghiệm của phương trình (1).
Lời giải
a) Điều kiện xác định
Các mẫu thức phải khác 0, tức là $x \ne 0$ và $x - 3 \ne 0$.
Vậy điều kiện xác định của phương trình (1) là $x \ne 0$ và $x \ne 3$.
b) Quy đồng mẫu hai vế rồi khử mẫu
Mẫu thức chung là $x(x-3)$. Quy đồng mẫu hai vế:
$$\dfrac{(x+3)(x-3)}{x(x-3)} = \dfrac{(x+9)\,x}{x(x-3)}.$$
Khử mẫu (nhân hai vế với $x(x-3)$), ta được:
$$(x+3)(x-3) = x(x+9).$$
c) Giải phương trình vừa tìm được
$$(x+3)(x-3) = x(x+9)$$
$$x^2 - 9 = x^2 + 9x$$
$$x^2 - 9 - x^2 - 9x = 0$$
$$-9x - 9 = 0$$
$$9x = -9$$
$$x = -1.$$
d) Kết luận nghiệm của phương trình (1)
Giá trị $x = -1$ thỏa mãn điều kiện xác định ($x \ne 0$ và $x \ne 3$).
Thử lại: vế trái $= \dfrac{-1+3}{-1} = \dfrac{2}{-1} = -2$; vế phải $= \dfrac{-1+9}{-1-3} = \dfrac{8}{-4} = -2$. Hai vế bằng nhau.
Vậy phương trình (1) có nghiệm duy nhất $x = -1$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
