Giải Vận dụng trang 60 SGK Toán 9
Đề bài
Màu hạt của đậu Hà Lan có hai kiểu hình: màu vàng và màu xanh, có hai gene ứng với hai kiểu hình này allele trội A và allele lặn a. Hình dạng hạt của đậu Hà Lan có hai kiểu hình: hạt trơn và hạt nhăn, có hai gene ứng với hai kiểu hình này allele trội B và allele lặn b.
Khi cho lai hai cây đậu Hà Lan, cây con lấy ngẫu nhiên một gene từ cây bố và một gene từ cây mẹ để hình thành một cặp gene. Phép thử là cho lai hai cây đậu Hà Lan, trong đó cây bố có kiểu gene là (AA, Bb), cây mẹ có kiểu gene là (Aa, Bb).
Hãy mô tả không gian mẫu của phép thử trên. Không gian mẫu có bao nhiêu phần tử?
Mô tả hình bằng lời
Bảng liệt kê tất cả các kết quả có thể của phép thử (các ô để trống điền dấu ...). Hàng tiêu đề theo Dạng hạt: BB, Bb, bB, bb. Cột tiêu đề theo Màu hạt: AA, Aa.
| Màu hạt \ Dạng hạt | BB | Bb | bB | bb |
|---|---|---|---|---|
| AA | ... | ... | ... | ... |
| Aa | ... | ... | ... | ... |
Lời giải
Phân tích phép thử
Mỗi cây con nhận một gene màu hạt và một gene dạng hạt từ cây bố, một gene màu hạt và một gene dạng hạt từ cây mẹ. Vì vậy mỗi kết quả của phép thử là một *cặp kiểu gene*: (kiểu gene màu hạt ; kiểu gene dạng hạt).
Xét gene màu hạt (A, a):
- Cây bố có kiểu gene $AA$ nên chỉ có thể cho allele $A$.
- Cây mẹ có kiểu gene $Aa$ nên có thể cho allele $A$ hoặc $a$.
Kết hợp (gene từ bố ; gene từ mẹ) ta được kiểu gene màu hạt của cây con là: $AA$ hoặc $Aa$ — có 2 khả năng.
Xét gene dạng hạt (B, b):
- Cây bố có kiểu gene $Bb$ nên có thể cho allele $B$ hoặc $b$.
- Cây mẹ có kiểu gene $Bb$ nên có thể cho allele $B$ hoặc $b$.
Kết hợp (gene từ bố ; gene từ mẹ) ta được kiểu gene dạng hạt của cây con là: $BB$, $Bb$, $bB$, $bb$ — có 4 khả năng.
Lập bảng (mỗi ô là một kết quả có thể):
| Màu hạt \ Dạng hạt | BB | Bb | bB | bb |
|---|---|---|---|---|
| AA | (AA, BB) | (AA, Bb) | (AA, bB) | (AA, bb) |
| Aa | (Aa, BB) | (Aa, Bb) | (Aa, bB) | (Aa, bb) |
Mô tả không gian mẫu:
$$\Omega = \{(AA, BB),\ (AA, Bb),\ (AA, bB),\ (AA, bb),\ (Aa, BB),\ (Aa, Bb),\ (Aa, bB),\ (Aa, bb)\}.$$
Số phần tử của không gian mẫu:
Vì màu hạt có $2$ khả năng và dạng hạt có $4$ khả năng nên theo quy tắc nhân:
$$n(\Omega) = 2 \times 4 = 8.$$
Vậy không gian mẫu có 8 phần tử.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
