Giải Bài 6.23 trang 25 SGK Toán 9
Đề bài
Không giải phương trình, hãy tính tổng và tích các nghiệm (nếu có) của các phương trình sau:
a) $x^2 - 12x + 8 = 0$;
b) $2x^2 + 11x - 5 = 0$;
c) $3x^2 - 10 = 0$;
d) $x^2 - x + 3 = 0$.
Lời giải
Với phương trình bậc hai $ax^2+bx+c=0$ ($a\neq0$) có nghiệm (tức là $\Delta\geq0$), theo định lí Viète, gọi $x_1,x_2$ là hai nghiệm thì:
$$x_1+x_2=-\dfrac{b}{a},\qquad x_1x_2=\dfrac{c}{a}.$$
Do đó, trước hết ta xét dấu của $\Delta$ (hoặc $\Delta'$) để biết phương trình có nghiệm hay không, rồi mới tính tổng và tích.
a) $x^2-12x+8=0$
Hệ số: $a=1,\ b=-12,\ c=8$.
$\Delta=(-12)^2-4\cdot1\cdot8=144-32=112>0$ nên phương trình có hai nghiệm $x_1,x_2$.
Theo định lí Viète:
$$x_1+x_2=-\dfrac{b}{a}=-\dfrac{-12}{1}=12;\qquad x_1x_2=\dfrac{c}{a}=\dfrac{8}{1}=8.$$
b) $2x^2+11x-5=0$
Hệ số: $a=2,\ b=11,\ c=-5$.
$\Delta=11^2-4\cdot2\cdot(-5)=121+40=161>0$ nên phương trình có hai nghiệm.
Theo định lí Viète:
$$x_1+x_2=-\dfrac{b}{a}=-\dfrac{11}{2}=-5{,}5;\qquad x_1x_2=\dfrac{c}{a}=\dfrac{-5}{2}=-2{,}5.$$
c) $3x^2-10=0$
Hệ số: $a=3,\ b=0,\ c=-10$.
$\Delta=0^2-4\cdot3\cdot(-10)=120>0$ nên phương trình có hai nghiệm.
Theo định lí Viète:
$$x_1+x_2=-\dfrac{b}{a}=-\dfrac{0}{3}=0;\qquad x_1x_2=\dfrac{c}{a}=\dfrac{-10}{3}=-\dfrac{10}{3}.$$
d) $x^2-x+3=0$
Hệ số: $a=1,\ b=-1,\ c=3$.
$\Delta=(-1)^2-4\cdot1\cdot3=1-12=-11<0$ nên phương trình vô nghiệm.
Vậy phương trình không có nghiệm, nên không có tổng và tích các nghiệm.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
