Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.38 trang 30 SGK Toán 9

Bài 21. Giải bài toán bằng cách lập phương trình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhu cầu của khách hàng đối với một loại áo phông tại một cửa hàng được cho bởi phương trình $p = 100 - 0{,}02x$, trong đó $p$ là giá tiền của mỗi chiếc áo (nghìn đồng) và $x$ là số lượng áo phông bán được. Doanh thu $R$ (nghìn đồng) khi bán được $x$ chiếc áo phông là:

$R = xp = x(100 - 0{,}02x).$

Hỏi cần phải bán được bao nhiêu chiếc áo phông để doanh thu đạt 120 triệu đồng?

Lời giải

Phân tích. Doanh thu cần đạt là $120$ triệu đồng $= 120\,000$ nghìn đồng. Ta cần tìm số áo $x$ (chiếc, $x$ nguyên dương) sao cho $R = 120\,000$.

Lập phương trình. Theo đề bài:

$$R = x(100 - 0{,}02x) = 120\,000.$$

Khai triển:

$$100x - 0{,}02x^2 = 120\,000.$$

Chuyển vế và nhân hai vế với $-50$ (tức chia cho $-0{,}02$) để đưa về phương trình bậc hai với hệ số gọn:

$$0{,}02x^2 - 100x + 120\,000 = 0 \;\Longleftrightarrow\; x^2 - 5000x + 6\,000\,000 = 0.$$

Giải phương trình. Đây là phương trình bậc hai một ẩn. Ta có:

$$\Delta = (-5000)^2 - 4 \cdot 1 \cdot 6\,000\,000 = 25\,000\,000 - 24\,000\,000 = 1\,000\,000 > 0.$$

Vì $\Delta > 0$ nên phương trình có hai nghiệm phân biệt. Ta có $\sqrt{\Delta} = \sqrt{1\,000\,000} = 1000$, do đó:

$$x_1 = \frac{5000 + 1000}{2} = 3000, \qquad x_2 = \frac{5000 - 1000}{2} = 2000.$$

Cả hai nghiệm đều là số nguyên dương nên đều thỏa mãn điều kiện của ẩn.

Kiểm tra lại.
- Với $x = 2000$: $p = 100 - 0{,}02 \cdot 2000 = 60$ (nghìn đồng), $R = 2000 \cdot 60 = 120\,000$ (nghìn đồng) $= 120$ triệu đồng. Đúng.
- Với $x = 3000$: $p = 100 - 0{,}02 \cdot 3000 = 40$ (nghìn đồng), $R = 3000 \cdot 40 = 120\,000$ (nghìn đồng) $= 120$ triệu đồng. Đúng.

Kết luận. Cửa hàng cần bán được $2000$ chiếc áo phông (với giá $60$ nghìn đồng/chiếc) hoặc $3000$ chiếc áo phông (với giá $40$ nghìn đồng/chiếc) thì doanh thu đạt $120$ triệu đồng.

Đáp số

Bán 2000 chiếc (giá 60 nghìn đồng/chiếc) hoặc 3000 chiếc (giá 40 nghìn đồng/chiếc)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.