Giải Bài 6.50 trang 32 SGK Toán 9
Đề bài
Các kĩ sư đảm bảo an toàn của đường cao tốc thường sử dụng công thức $d = 0,05v^2 + 1,1v$ để ước tính khoảng cách an toàn tối thiểu $d$ (feet) (tức là độ dài quãng đường mà xe đi được kể từ khi đạp phanh đến khi xe dừng lại) đối với một phương tiện di chuyển với tốc độ $v$ (dặm/giờ) (theo Algebra 2, NXB McGraw-Hill, 2008). Giả sử giới hạn tốc độ trên một đường cao tốc nào đó là 70 dặm/giờ. Nếu một ô tô có thể dừng lại sau 300 feet kể từ khi đạp phanh thì ô tô đó có chạy nhanh hơn giới hạn tốc độ của đường cao tốc này không?
Lời giải
Phân tích. Gọi $v$ (dặm/giờ) là tốc độ của ô tô, $v>0$. Ô tô dừng lại sau $300$ feet nghĩa là khoảng cách an toàn tối thiểu ứng với tốc độ đó là $d=300$. Thay vào công thức $d=0{,}05v^2+1{,}1v$ ta được phương trình:
$$0{,}05v^2+1{,}1v=300.$$
Giải phương trình. Chuyển vế:
$$0{,}05v^2+1{,}1v-300=0.$$
Nhân hai vế với $20$ để hệ số gọn hơn:
$$v^2+22v-6000=0.$$
Đây là phương trình bậc hai một ẩn với $a=1,\ b=22,\ c=-6000$.
Tính biệt thức:
$$\Delta=b^2-4ac=22^2-4\cdot 1\cdot(-6000)=484+24000=24484.$$
Vì $\Delta>0$ nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:
$$v_1=\frac{-22+\sqrt{24484}}{2},\qquad v_2=\frac{-22-\sqrt{24484}}{2}.$$
Ta có $\sqrt{24484}\approx 156{,}47$, do đó:
$$v_1\approx\frac{-22+156{,}47}{2}=\frac{134{,}47}{2}\approx 67{,}2;\qquad v_2\approx\frac{-22-156{,}47}{2}\approx -89{,}2.$$
Vì tốc độ phải dương nên loại $v_2\approx -89{,}2$, chỉ nhận $v_1\approx 67{,}2$ (dặm/giờ).
Trả lời câu hỏi. Tốc độ của ô tô khoảng $67{,}2$ dặm/giờ, mà $67{,}2<70$, nên ô tô không chạy nhanh hơn giới hạn tốc độ $70$ dặm/giờ của đường cao tốc.
Kiểm tra lại. Với tốc độ giới hạn $v=70$, khoảng cách an toàn tối thiểu là
$$d=0{,}05\cdot 70^2+1{,}1\cdot 70=0{,}05\cdot 4900+77=245+77=322\ (\text{feet}).$$
Ô tô chỉ cần $300$ feet để dừng ($300<322$), tức quãng đường dừng ngắn hơn quãng đường ứng với tốc độ $70$ dặm/giờ, phù hợp với việc tốc độ của ô tô nhỏ hơn $70$ dặm/giờ. Vậy kết quả trên là hợp lí.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
