Giải Tranh luận trang 42 SGK Toán 9

Lời giải

Phân tích tình huống.

Theo phiếu bình chọn (H.7.13), mỗi bạn có thể lựa chọn nhiều hơn 1 địa điểm. Do đó một bạn có thể bình chọn cho cả Ba Vì, Cát Bà lẫn Cúc Phương. Vì vậy tỉ lệ bình chọn của ba địa điểm không nhất thiết có tổng bằng 100%.

Kiểm tra lại: tổng ba tỉ lệ đã cho là

$$70\% + 30\% + 50\% = 150\% \neq 100\%.$$

a) Có dùng được biểu đồ hình quạt tròn không?

Biểu đồ hình quạt tròn chỉ dùng để biểu diễn tỉ lệ (tần số tương đối) của các bộ phận trong một tổng thể, khi đó các tỉ lệ phải có tổng bằng $100\%$ (các hình quạt ghép lại đúng bằng cả hình tròn).

Ở đây tổng ba tỉ lệ bằng $150\% > 100\%$ (do mỗi bạn được chọn nhiều địa điểm nên các nhóm bình chọn chồng lên nhau, không chia hình tròn thành các phần rời nhau). Vì vậy không thể dùng biểu đồ hình quạt tròn để biểu diễn bảng thống kê này.

→ Bạn nói "dùng biểu đồ hình quạt tròn" là sai.

b) Nên dùng biểu đồ nào?

Vì các tỉ lệ ở đây chỉ là tỉ lệ bình chọn của từng địa điểm (không phải là các phần của một tổng thể có tổng $100\%$), ta dùng biểu đồ cột để so sánh tỉ lệ bình chọn giữa các địa điểm: vẽ ba cột có chiều cao lần lượt ứng với $70\%$, $30\%$, $50\%$.

→ Bạn nói "phải dùng biểu đồ cột" là đúng.

Kết luận. Do mỗi bạn được chọn nhiều hơn một địa điểm nên tổng các tỉ lệ bằng $150\% \neq 100\%$; không dùng được biểu đồ hình quạt tròn mà phải dùng biểu đồ cột. Ý kiến của bạn thứ hai là đúng.

Đáp số