Giải Câu hỏi 2 trang 22 SGK Vật lí 12

Lời giải

Dữ kiện từ Bảng 4.1: Nhiệt dung riêng của nước rất lớn, khoảng $c_{nước} \approx 4200\ \text{J/kg.K}$, trong khi nhiệt dung riêng của đất (cát) nhỏ hơn nhiều, khoảng $c_{đất} \approx 800\ \text{J/kg.K}$. Vì $c_{nước} \gg c_{đất}$ nên khi thu vào (hay toả ra) cùng một nhiệt lượng $Q$ với cùng khối lượng $m$, độ biến thiên nhiệt độ $\Delta t = \dfrac{Q}{mc}$ của nước nhỏ hơn nhiều so với của đất. Nói cách khác: đất nóng lên nhanh và nguội đi cũng nhanh, còn nước nóng lên chậm và nguội đi cũng chậm.

a) Ban ngày có gió mát thổi từ biển vào đất liền:
Ban ngày, biển và đất liền nhận được nhiệt lượng từ Mặt Trời gần như nhau. Do nhiệt dung riêng của nước lớn hơn của đất, với cùng nhiệt lượng hấp thụ thì đất liền nóng lên nhanh hơn, còn mặt biển nóng lên chậm hơn. Vì vậy ban ngày đất liền nóng hơn mặt biển.

Không khí phía trên đất liền bị đốt nóng, nở ra, khối lượng riêng giảm nên nhẹ hơn và bốc lên cao; không khí mát hơn ở phía trên biển liền tràn vào đất liền chiếm chỗ. Kết quả là ban ngày có gió mát thổi từ biển vào đất liền (gió biển).

b) Ban đêm có gió ấm thổi từ đất liền ra biển:
Ban đêm, cả biển và đất liền đều toả nhiệt và nguội dần. Do nhiệt dung riêng của nước lớn, mặt biển nguội đi chậm nên vẫn còn ấm; còn đất liền có nhiệt dung riêng nhỏ nên nguội đi nhanh và trở nên lạnh hơn mặt biển. Vì vậy ban đêm mặt biển ấm hơn đất liền.

Không khí phía trên mặt biển ấm hơn nên nở ra, nhẹ hơn và bốc lên cao; không khí lạnh hơn, nặng hơn ở phía trên đất liền tràn ra biển chiếm chỗ. Kết quả là ban đêm có gió ấm thổi từ đất liền ra biển (gió đất).

Đáp số