Giải Bài 4 trang 6 VBT Tiếng Việt 5

Gợi ý trả lời

Đoạn văn ở bài tập 3 (SHS Tiếng Việt 5, tập hai, trang 10) – trích "Biển đẹp" của Vũ Tú Nam:

> Biển luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề. Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ.

Cách làm: Câu ghép là câu do nhiều vế câu ghép lại; mỗi vế thường có đủ cụm chủ ngữ – vị ngữ (C – V) và diễn đạt một ý tương đối trọn vẹn. Ta xét từng câu, đánh số theo thứ tự trong đoạn, tìm những câu có từ hai cụm C – V trở lên không bao chứa nhau.

a) Câu 1: *Biển / luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời.*
- Chỉ có một cụm C – V (Biển – luôn thay đổi màu…). Phần "tùy theo sắc mây trời" là thành phần bổ sung, không phải một vế riêng.
- → Đây là câu đơn, không phải câu ghép.

b) Câu 2: *Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên, chắc nịch.*
- Vế 1: Trời / xanh thẳm.
- Vế 2: biển / cũng thẳm xanh, như dâng cao lên, chắc nịch.
- → Câu ghép (2 vế).

c) Câu 3: *Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương.*
- Vế 1: Trời / rải mây trắng nhạt.
- Vế 2: biển / mơ màng dịu hơi sương.
- → Câu ghép (2 vế).

d) Câu 4: *Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề.*
- Vế 1: Trời / âm u mây mưa.
- Vế 2: biển / xám xịt, nặng nề.
- → Câu ghép (2 vế).

e) Câu 5: *Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ.*
- Vế 1: Trời / ầm ầm dông gió.
- Vế 2: biển / đục ngầu, giận dữ.
- → Câu ghép (2 vế).

Bảng kết quả:

| Câu ghép | Vế 1 | Vế 2 |
|---|---|---|
| Câu số 2 | Trời xanh thẳm | biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên, chắc nịch |
| Câu số 3 | Trời rải mây trắng nhạt | biển mơ màng dịu hơi sương |
| Câu số 4 | Trời âm u mây mưa | biển xám xịt, nặng nề |
| Câu số 5 | Trời ầm ầm dông gió | biển đục ngầu, giận dữ |

Nhận xét: Đoạn văn có 4 câu ghép (câu 2, 3, 4, 5), mỗi câu gồm 2 vế; vế đầu nói về "trời", vế sau nói về "biển", hai vế nối trực tiếp bằng dấu phẩy, không dùng từ nối. Câu 1 là câu đơn nên không tính.