Vở thực hành Toán 5 Tập một

Giải Bài 2 trang 9 Vở thực hành Toán 5

Ôn tập (Tiết 2)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Viết chữ số thích hợp vào chỗ chấm.

a)
$\begin{array}{r} 6\,0\,6\,1\,8\,\ldots \\ -\ \ 4\,3\,\ldots\,1\,4\,9 \\ \hline 1\,7\,1\,\ldots\,3\,3 \end{array}$

b)
$\begin{array}{r} 1\,\ldots\,0\,2\,1 \\ \times \qquad 5\,\ldots \\ \hline 1\,5\,0\,2\,1 \\ 7\,5\,1\,0\,\ldots \quad \\ \hline 7\,6\,6\,0\,7\,1 \end{array}$

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 9 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hai phép tính đặt cột dọc có ô trống (dấu ...) cần điền chữ số:

a) phép trừ 6 0 6 1 8 _ trừ 4 3 _ 1 4 9 bằng 1 7 1 _ 3 3;

b) phép nhân 1 _ 0 2 1 nhân 5 _, tích riêng thứ nhất 1 5 0 2 1, tích riêng thứ hai 7 5 1 0 _, tổng 7 6 6 0 7 1.

Lời giải

a) Phép trừ $\overline{60618\_} - \overline{43\_149} = \overline{171\_33}$

Đặt tính rồi trừ lần lượt từ phải sang trái:

- Hàng đơn vị: $\_ - 9 = 3$. Vì phải mượn nên $\_ + 10 - 9 = 3$, suy ra chữ số hàng đơn vị của số bị trừ là $2$ (vì $12 - 9 = 3$, nhớ mượn $1$).
- Hàng chục: $8 - 4 - 1 = 3$ (đúng, không mượn).
- Hàng nghìn: kết quả là $1$, mà $6 - \_ = 1$ nên chữ số còn thiếu của số trừ là $5$ (vì $6 - 5 = 1$).
- Hàng trăm: $1 - 1 = 0$, nên chữ số còn thiếu ở kết quả (hàng trăm) là $0$.
- Kiểm tra các hàng còn lại: hàng chục nghìn $0 - 3$ phải mượn: $10 - 3 = 7$ (nhớ $1$); hàng trăm nghìn $6 - 1 - 4 = 1$. Khớp.

Vậy phép tính đầy đủ là:

$$606182 - 435149 = 171033$$

Các chữ số cần điền: số bị trừ điền 2, số trừ điền 5, hiệu điền 0.

Thử lại: $171033 + 435149 = 606182$. Đúng.

b) Phép nhân $\overline{1\_021} \times \overline{5\_} = 766071$

- Tích riêng thứ nhất là $15021$. Tích riêng thứ nhất bằng thừa số thứ nhất nhân với chữ số hàng đơn vị của thừa số thứ hai. Vì $15021$ có dạng $\overline{1\_021}$ nên thừa số thứ nhất là $15021$ (điền 5), và khi nhân được đúng chính nó thì chữ số hàng đơn vị của thừa số thứ hai là 1.
- Vậy thừa số thứ hai là $51$.
- Tích riêng thứ hai $= 15021 \times 5 = 75105$, viết lùi sang trái một cột: $7510\_$ nên chữ số còn thiếu là 5.
- Cộng hai tích riêng: $15021 + 751050 = 766071$. Khớp với kết quả đã cho.

Vậy phép tính đầy đủ là:

$$15021 \times 51 = 766071$$

Các chữ số cần điền: thừa số thứ nhất điền 5 ($15021$), thừa số thứ hai điền 1 ($51$), tích riêng thứ hai điền 5 ($75105$).

Thử lại: $15021 \times 51 = 15021 \times 50 + 15021 = 751050 + 15021 = 766071$. Đúng.

Đáp số

a) Số bị trừ điền 2, số trừ điền 5, hiệu điền 0: $606182 - 435149 = 171033$b) Điền lần lượt 5; 1; 5: $15021 \times 51 = 766071$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.