Tài liệu ôn thi THPT Quốc gia môn Hóa học - Chuyên đề 4 Polime và vật liệu polime

1

CHUYÊN ĐỀ 4 : POLIME VÀ VẬT LIỆU POLIME

BÀI 1 : ĐẠI CƯƠNG VỀ POLIME

A. LÝ THUYẾT I. KHÁI NIỆM, PHÂN LOẠI VÀ DANH PHÁP 1. Khái niệm Polime là những hợp chất có phân tử khối rất lớn do nhiều đơn vị nhỏ (gọi là mắt xích) liên kết với nhau. Ví dụ : Polietilen (–CH2 – CH2–)n do các mắt xích –CH2–CH2– liên kết với nhau. Nilon-6 (–NH–[CH2] –CO–)n do các mắt xích –NH–[CH2]5–CO– tạo nên. n được gọi là hệ số polime hóa hay độ polime hóa. Polime thường là hỗn hợp của các phân tử có hệ số polime hóa khác nhau, vì vậy đôi khi người ta còn dùng khái niệm độ polime hóa trung bình, n càng lớn, phân tử khối của polime càng cao. Các phân tử tạo nên từng mắt xích của polime (ví dụ : CH2 = CH2) được gọi là monome. 2 . Phân loại Người ta có thể phân loại polime theo những cách sau đây : ● Theo nguồn gốc, ta phân biệt polime thiên nhiên (có nguồn gốc từ thiên nhiên như cao su, xelulozơ,...; polime tổng hợp (do con người tổng hợp nên) như polietilen, nhựa phenol- fomanđehit,... và polime nhân tạo hay bán tổng hợp (do chế hóa một phần polime thiên nhiên) như xenlulozơ trinitrat, tơ visco,... ● Theo cách tổng hợp, ta phân biệt polime trùng hợp (tổng hợp bằng phản ứng trùng hợp) và polime trùng ngưng (tổng hợp bằng phản ứng trùng ngưng). Ví dụ : (–CH2–CH2–)n và (–CH2–CHCl–)n là các polime trùng hợp. (–HN–[CH2]6–NH–CO–[CH2]4–CO–)n là các polime trùng ngưng. ● Theo cấu trúc, ta phân biệt polime có mạch không phân nhánh (PVC, PE, PS, cao su, xenlulozơ, tinh bột...), polime có mạch nhánh (amilopectin, glicogen), polime có cấu trúc mạng không gian (rezit, cao su lưu hóa). 3. Danh pháp Tên của các polime được cấu tạo bằng cách ghép từ poli trước tên monome. Ví dụ : (–CH2–CH2–)n là polietilen và (–C6H10O5–)n là polisaccarit,... Nếu tên monome gồm 2 từ trở lên hoặc từ hai monome tạo nên polime thì tên monome phải để trong ngoặc đơn. Ví dụ : (–CH2–CHCl– )n ; (–CH2–CH=CH–CH2–CH(C6H5)–CH2–)n poli(vinyl clorua) poli(butađien - stiren) Một số polime có tên riêng (tên thông thường). Ví dụ : (–CF2–CF2–)n : Teflon ; (–NH– [CH2]5–CO–)n : Nilon-6 ; (C6H10O5)n : Xenlulozơ ;...

DeThi.edu.vn

2

II. CẤU TRÚC 1. Các dạng cấu trúc polime Các mắt xích của polime có thể nối với nhau thành mạch không nhánh như amilozơ (hình a),...mạch phân nhánh như amilopectin, glicogen (hình b),... và mạng không gian như nhựa bakelit, cao su lưu hóa (hình c),...

Các kiểu mạch polime (mỗi hình tròn đỏ tương tự một mắt xích monome,

mỗi hình tròn xanh tượng trưng cho nguyên tử hoặc nhóm nguyên tử làm cầu nối) Đây là trích đoạn một phần rất nhỏ của tài liệu Hóa 12 gồm 1000 trang với rất nhiều file mình gửi quý Thầy cô tham khảo quý Thầy cô nào muốn mua trọn bộ tất cả các chuyên đề file word có lời giải chi tiết từ các đề thi của bộ đề thi thử của các trường nổi tiếng và được tặng kèm đề thi thử THPT Quốc Gia thì liên hệ với mình qua Zalo 0988 166 193

2. Cấu tạo điều hòa và không điều hòa - Nếu các mắt xích trong mạch polime nối với nhau theo một trất tự nhất định, chẳng hạn theo kiểu “đầu nối với đuôi”, người ta nói polime có cấu tạo điều hòa. Ví dụ :

- Nếu các mắt xích trong mạch polime nối với nhau không theo một trất tự nhất định, chẳng hạn chỗ thì kiểu “đầu nối với đầu”, chỗ thì “đầu nối với đuôi”, người ta nói polime có cấu tạo không điều hòa. Ví dụ :

II. TÍNH CHẤT 1. Tính chất vật lí

a)

b)

c)

-CH2-CH-CH2-CH-CH2-CH-CH2-CH-CH2-CH-

Cl Cl Cl Cl Cl

-CH2-CH-CH2-CH-CH2-CH-CH-CH2-CH2-CH-

Cl Cl Cl Cl Cl

DeThi.edu.vn