Đáp án đề thi chọn học sinh giỏi Quốc gia môn Hóa học Lớp 12 THPT năm 2006 (Hữu cơ) - Bảng B - Bộ giáo dục và đào tạo

Trang 1/7

Bộ giáo dục và đào tạo

kì thi chọn học sinh giỏi quốc gia

lớp 12 THPT năm 2006

Hướng dẫn chấm đề thi chính thức

Môn: Hoá học. Bảng B Ngày thi thứ hai: 24.2.2006 Câu I (3,75 điểm): 1. 1,25 điểm; 2. 1 điểm; 3. 1,5 điểm. 1. Sắp xếp (có giải thích) theo trình tự tăng dần tính axit của các hợp chất sau: CH3CH2COOH ; CH3CH2CH(CH3)OH ; CH3CHBrCOOH ; CH3CH2NH2. 2. Hãy cho biết các sản phẩm của sự thủy phân trong môi trường axit của các chất CH3COOCH3 , CH3CONH2 , .

3. Gọi tên các đồng phân đối quang nhận được khi monoclo hoá metylxiclohexan dưới tác dụng của ánh sáng, giả thiết rằng vòng xiclohexan phẳng.

Hướng dẫn giải: 1. So sánh tính axit là so sánh khả năng phân li cho proton H +, khả năng này tùy thuộc vào liên kết H–X– và ảnh hưởng của các nhóm liên kết với –X– của chất. Nếu các nhóm liên kết và bản chất của X làm cho liên kết H–X– kém bền, dễ bị cắt đứt thì H trở nên linh động, khả năng phân li cho proton càng dễ (tính axit càng mạnh). Trình tự tăng dần tính axit của các hợp chất:

A B C D Giải thích:

Tính axit của A yếu nhất vì: So sánh về độ âm điện của nguyên tử X trong liên kết H-X- ; độ âm điện của oxi lớn hơn nitơ nên liên kết -O-H phân cực mạnh hơn liên kết > N-H, hiđro trong A kém linh động hơn hiđro trong các hợp chất khác trong dãy trên nên A có tính axit yếu nhất. Tính axit của B, C, D: Chất C và D có hiệu ứng -C của nhóm cacbonyl làm O-H phân cực mạnh, đồng thời hiệu ứng liên hợp p- giúp giải tỏa điện tích âm của ion cacboxylat. Chất B có gốc sec-butyl đẩy e (+I) làm giảm sự phân cực của liên kết O–H trong B nên hiđro kém linh động. C và D có tính axit mạnh hơn B.

Tính axit của D mạnh hơn C vì: D có nguyên tử brom hút electron (-I) làm cho hiđro của nhóm OH càng linh động, nên có tính axit mạnh hơn C.

H

<

CH3 Br < < CH3-CH2-N-H CH3-CH-C-O-H

O CH3-CH2-C-O-H

O CH3-CH2-CH-O-H

O

N

O

O CH3

DeThi.edu.vn

Trang 2/7

3. a. Các nhóm CH3S và CH3O ë vị trí meta có hiệu ứng cảm ứng âm là chính, ë vị trí para chúng có hiệu ứng liên hợp dương. Hiệu ứng +C càng mạnh Kmeta : Kpara càng lớn. Suy ra hiệu ứng đẩy electron của CH3O- mạnh hơn CH3S- . b. Nhờ hiệu ứng +C của CH3O- mạnh hơn CH3S- , tốc độ phản ứng thuỷ phân của CH3OCH2Cl lớn hơn CH3SCH2Cl (dù theo cơ chế SN1 hay SN2). c. Do hiệu ứng +C của p-CH3O- mạnh hơn của p-CH3S- , tốc độ cộng nucleophin HCN vào p-CH3SC6H4CH=O lớn hơn p-CH3OC6H4CH=O.

Câu II (3,5 điểm): 1. 0,5 điểm; 2. 0,5 điểm; 3. 0,75 điểm; 4. 1,75 điểm.

Cho sơ đồ chuyển hoá các chất sau:

Viết công thức cấu tạo các sản phẩm hữu cơ B, D, E, G, H, I, K và vẽ cấu trúc không gian của X, Y, Z.

Hướng dẫn giải:

O

N

O

O CH3

CH3-CONH2

+ CH3-NH2-CH2-COOH + HOCH2COOH

CH3-COOCH3 CH3-COOH + CH3OH H2O

H+, tO

CH3-COOH + NH4

+ H2O

H+, tO

H2O

H+, tO O

N

O

O CH3

CH3-CONH2

+ CH3-NH2-CH2-COOH + HOCH2COOH

CH3-COOCH3 CH3-COOH + CH3OH H2O

H+, tO

CH3-COOH + NH4

+ H2O

H+, tO

H2O

H+, tO

2.

C6H5CO3H

4.

NH3 2. (CH3)2CHCOCOOH E

H2, Pt G

3. CH2=CH-CH=CH2 H

to, H2 I

NH3

H3O+

K

1. (CH3)2CHCH2COOH

Br2, P

B D

Trans-buten-2

NH3

H3O+ X

, H2O

CH3OH

Y

Z ,

C6H5CO3H

NH3 2. (CH3)2CHCOCOOH

H2, Pt

3. CH2 = CH - CH = CH2

to, H2

H3O+

C6H5CO3H

HOCH2CH2CH2CH2OH

(E)

(CH3)2CHCCOOH

CH2 = CH - (H) O

(I)

O

(K)

(G) (CH3)2CHCHCOOH

NH2 NH2

O

CH2 CH

NH3 1. (CH3)2CHCH2COOH

Br2, P (CH3)2CHCHBrCOOH

(B) (D) (CH3)2CHCHCOOH

NH2

DeThi.edu.vn