Bài tập Hóa học Lớp 12 - Chương 8 Xác định và đếm số đồng phân

Hóa Học Mỗi Ngày – www.hoahocmoingay.com

SƯU TẦM Page 1

Chương 8: Xác định và đếm số đồng phân.

1. Dạng 1 : Tìm số đồng phân cấu tạo của hợp chất hữu cơ

a. Bảng hóa trị và các kiểu liên kết của các nguyên tố

Nguyên tố Hóa trị Các kiểu liên kết

C 4

C C

C C

N 3

N

N N

O 2 O O

H hoặc X

(X là

halogen)

1 H X

b. Các bước viết đồng phân

Để viết đồng phân cấu tạo (công thức cấu tạo) của hợp chất hữu cơ thì điều quan trọng là phải

biết đặc điểm cấu tạo hoặc dự đoán được đặc điểm cấu tạo của hợp chất. Từ đó, dựa vào hóa

trị và các kiểu liên kết của các nguyên tố trong hợp chất để viết đồng phân.

Muốn biết đặc điểm cấu tạo của hợp chất hữu cơ, ta dựa vào độ bất bão hòa (độ không no)

của hợp chất đó.

° Độ bất bão hòa của hợp chất hữu cơ là đại lượng đặc trưng cho độ không no của phân tử

hợp chất hữu cơ, được tính bằng tổng số liên kết và số vòng có trong hợp chất đó. Độ bất

bão hòa có thể được ký hiệu là k, a, ,... Thường ký hiệu là k.

Công thức tính độ bất bão hòa :

Đối với hợp chất CxHyOzNt, ta có :

Nếu k = 0 thì hợp chất hữu cơ là hợp chất no, mạch hở. Nếu k = 1 thì đó là hợp chất không

no, mạch hở, có 1 liên kết  hoặc là hợp chất hữu cơ no, mạch vòng đơn...

Ví dụ : Hợp chất C3H6 có độ bất bão hòa k = 1, có thể có các đồng phân:

+ Hợp chất không no, mạch hở, có 1 liên kết  CH2 CH CH3





[số nguyên tử.(hóa trịcủa nguyên tố 2)] 2 k 2

  

x(4 2) y(1 2) z(2 2) t(3 2) 2 2x y t 2 k (k 0, k N) 2 2               

DeThi.edu.vn

Hóa Học Mỗi Ngày – www.hoahocmoingay.com

SƯU TẦM Page 2

+ Hoặc hợp chất no, mạch vòng đơn : CH2

CH2 H2C

hay

° Các bước viết đồng phân cấu tạo của hợp chất hữu cơ :

Bước 1 : Tính độ bất bão hòa k, suy ra đặc điểm cấu tạo của hợp chất hữu cơ.

Bước 2 : Viết đồng phân theo thứ tự : Đồng phân mạch không nhánh viết trước, đồng phân

mạch nhánh viết sau. Trong các đồng phân mạch nhánh lại viết đồng phân có một nhánh

trước, mạch nhiều nhánh sau.

Đối với các hợp chất có liên kết bội (liên kết đôi hoặc liên kết ba) hoặc có nhóm chức, thì

luân chuyển liên kết bội hoặc nhóm chức trên mạch C để tạo ra các đồng phân khác nhau.

c. Đồng phân cấu tạo của hiđrocacbon và dẫn xuất của chúng

1. Đồng phân ankan

C4H10

CH3 CH2 CH2 CH3 CH3 CH CH3

CH3

C5H12

CH3 CH2 CH3 CH CH2

CH3

CH3

CH3 C CH3

CH3

CH3

C6H14

CH3 CH2 CH3 CH CH2

CH3

CH2 CH3

CH3 CH2 CH CH2 CH3

CH3

CH3 CH CH

CH3

CH3

CH3

DeThi.edu.vn

Hóa Học Mỗi Ngày – www.hoahocmoingay.com

SƯU TẦM Page 3

CH3 C CH2

CH3

CH3

CH3

2. Đồng phân xicloankan

C4H8

CH3

C5H10

CH3 C2H5

CH3

CH3 CH3 H3C

3. Đồng phân anken

C4H8

CH2 CH CH2 CH3 CH CH3 C CH2

CH3

C5H10

CH2 CH CH2 CH3 CH CH2 CH3

CH2 C CH2

CH3

CH3 CH3 C CH

CH3

CH3 CH3 CH CH

CH3

CH2

4. Đồng phân ankađien

C4H6

CH2 C CH CH3 CH2 CH CH CH2

C5H8

CH2 C C CH3 CH2 CH CH3

CH2 CH C CH2 CH H2 CH3 CH C CH3 CH

CH2 C CH CH2

CH3

CH3 C C CH2

CH3

5. Đồng phân ankin

DeThi.edu.vn

Hóa Học Mỗi Ngày – www.hoahocmoingay.com

SƯU TẦM Page 4

C4H6

CH C CH2 CH3 CH3 C C CH3

C5H8

CH C CH2 CH2 CH3 CH3 C C CH2 CH3

CH3

CH C CH CH3

C6H10

CH C CH2 CH2 CH3 CH2 CH3 C C CH2 CH2 CH3

CH3 CH2 C C CH2 CH3

CH3

CH CH2 C CH CH3

CH3

CH C C CH3 CH3

CH3

CH C CH CH2 CH3

CH3

C CH CH3 C

CH3

6. Đồng phân aren (ankylbenzen)

C8H10

CH2 CH3 CH3

CH3

CH3

CH3

CH3

CH3

C9H12

CH2 CH2 CH3 CH CH3 CH3

DeThi.edu.vn