Tài liệu ôn thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn 12 - Phần 1 Đọc hiểu văn bản

ĐỊNH HƯỚNG CHUNG

I. KHÁI NIỆM VÀ MỤC ĐÍCH ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1/ Khái niệm: - Đọc là một hoạt động của con người, dùng mắt để nhận biết các kí hiệu và chữ viết, dùng trí óc để tư duy và lưu giữ những nội dung mà mình đã đọc và sử dụng bộ máy phát âm phát ra âm thanh nhằm truyền đạt đến người nghe. - Hiểu là phát hiện và nắm vững mối liên hệ của sự vật, hiện tượng, đối tượng nào đó và ý nghĩa của mối quan hệ đó. Hiểu còn là sự bao quát hết nội dung và có thể vận dụng vào đời sống. Hiểu là phải trả lời được các câu hỏi Cái gì? Như thế nào? Làm thế nào?  Đọc hiểu là đọc kết hợp với sự hình thành năng lực giải thích, phân tích, khái quát, biện luận đúng- sai về logic, nghĩa là kết hợp với năng lực, tư duy và biểu đạt. 2/ Mục đích: Trong tác phẩm văn chương, đọc hiểu là phải thấy được: + Nội dung của văn bản. + Mối quan hệ ý nghĩa của văn bản do tác giả tổ chức và xây dựng. + Ý đồ, mục đích? + Thấy được tư tưởng của tác giả gửi gắm trong tác phẩm. + Giá trị đặc sắc của các yếu tố nghệ thuật. + Ý nghĩa của từ ngữ được dùng trong cấu trúc văn bản. + Thể lọai của văn bản?Hình tượng nghệ thuật? II. PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI ĐỌC HIỂU 1. Hình thức đề bài. - Đưa ra một hoặc hai văn bản (thơ, văn xuôi, văn bản nhật dụng…) có trong chương trình- thường các bài đọc thêm hoặc không có trong chương trình. - Đưa ra hệ thống câu hỏi (từ 4 đến 8 câu) theo các mức độ: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng thấp và vận dụng cao. II.TÌM HIỂU VỀ CÂU HỎI ĐỌC – HIỂU TRONG ĐỀ THI QUỐC GIA 1.Thông tin về đổi mới thi Ngữ văn

- Thực hiện việc đổi mới kiểm tra đánh giá chất lượng học tập môn Ngữ văn theo hướng đánh giá năng lực học sinh ở những mức độ phù hợp. - Tập trung đánh giá hai kĩ năng quan trọng: tiếp nhận văn bản và tạo lập văn bản. - Đề thi sẽ gồm 2 phần: + Đọc – hiểu: 30% tổng số điểm bài thi, đánh giá khả năng tiếp nhận văn bản + Viết - làm văn: nghị luận xã hội và nghị luận văn học): 70% tổng số điểm bài thi, đánh giá khả năng tạo lập văn bản 2. Hình thức đề bài. - Đưa ra một văn bản (thơ, văn xuôi, văn bản nhật dụng…) có trong chương trình- thường các bài đọc thêm hoặc không có trong chương trình. - Đưa ra hệ thống câu hỏi (từ 4 đến 8 câu) theo các mức độ: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng thấp và vận dụng cao. 3. Câu hỏi đọc – hiểu tập trung vào những khía cạnh

- Nội dung chính và các thông tin quan trọng của văn bản. - Thông điệp ngầm của văn bản

DeThi.edu.vn

- Tên văn bản - Những hiểu biết về từ ngữ, cú pháp, chấm câu - Phong cách ngôn ngữ - Phương thức biểu đạt - Kết cấu đoạn văn -Ngôi kể - Thể thơ - Các biện pháp tu từ nghệ thuật và hiệu quả nghệ thuật của chúng 4.Văn bản đọc – hiểu sẽ như thế nào?

- Phần ngữ liệu đọc - hiểu có thể nằm ngoài sách giáo khoa. - Phần ngữ liệu này sẽ “vừa” với học sinh: dài vừa phải, không có nhiều câu phức, không sử dụng nhiều từ địa phương gây khó hiểu,… - Văn bản đọc – hiểu có thể là thơ hoặc văn xuôi 5. Đọc - hiểu: câu hỏi duy nhất trong đề thi có thể dễ dàng đạt điểm tối đa

So với việc viết 10 trang giấy để dành 3 - 4 điểm thì việc đầu tư 15 - 20 phút để dễ dàng "ẵm trọn" 3 điểm câu hỏi đọc hiểu là lựa chọn thông minh của học sinh. • Câu hỏi đọc - hiểu là câu hỏi duy nhất trong đề thi có thể dành điểm tối đa. Không yêu cầu ba phần mở bài, thân bài, kết bài. Hỏi gì đáp nấy: chỉ trả lời yêu cầu của bài, không cần liên hệ dài dòng. Chỉ yêu cầu ngắn gọn, chính xác và đầy đủ mà không cần thiết phải lý luận sâu sắc, văn phong mượt mà. III.KĨ NĂNG ĐỂ LÀM TỐT 3 PHẦN ĐỌC HIỂU 1.Nắm vững kiến thức trọng tâm

- Xác định nội dung chính, thông tin quan trọng, thông điệp và tên của văn bản - Phong cách chức năng ngôn ngữ • Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt • Phong cách ngôn ngữ khoa học • Phong cách ngôn ngữ báo chí • Phong cách ngôn ngữ chính luận • Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật • Phong cách ngôn ngữ hành chính - Phương thức biểu đạt • Miêu tả • Nghị luận • Thuyết minh • Điều hành • Biểu cảm • Tự sự - Phép liên kết • Phép nối • Phép thế • Phép tỉnh lược • Phép lặp • Phép liên tưởng

DeThi.edu.vn