Đề thi chính thức chọn học sinh giỏi đội tuyển Quốc gia môn Sinh học - Lần 2 - Năm học 2009 (Có đáp án)

1

Kỳ thi chọn học sinh vào các đội tuyển quốc gia

Dự thi olympic quốc tế năm 2009

Môn thi: Sinh học Ngày thi thứ hai (19/4/2009) H−ớng dẫn chấm (gồm 17 trang) Tế bào học (4 điểm) Câu 1. (1,0 điểm) Trình bày vai trò của các loại tế bào T độc, tế bào lympho B và T, tế bào T hỗ trợ trong đáp ứng miễn dịch thể dịch và miễn dịch qua trung gian tế bào ë ng−ời.

H−ớng dẫn chấm:

- Tế bào T độc tham gia vào đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào bằng cách tiêu diệt các tế bào và tác nhân lạ lây nhiễm nh− vi khuẩn, virut ... cũng nh− có thể tiêu diệt một số tế bào ung th− ë ng−ời. (0,25 ®) - Tế bào T hỗ trợ sau khi nhận ra kháng nguyên từ tế bào trình diện kháng nguyên sẽ: + Tiết một số chất nh− cytokin, interleukin, interferon ... kích hoạt T độc và hệ thống miễn dịch (0,25 ®); + Tiếp xúc và kích hoạt tế bào B chuyển (biệt hóa) thành t−ơng bào sản xuất kháng thể và tế bào nhớ B; kích hoạt tế bào T chuyển (biệt hóa) thành tế bào T độc mang thụ thể tế bào T và tế bào nhớ T (ngoài ra còn có tế bào ức chế T, nh−ng thí sinh không cần nói ý này). (0,25 ®) - Tế bào lympho B tham gia đáp ứng miễn dịch dịch thể bằng cách sản xuất các kháng thể đặc hiệu kháng nguyên. Tế bào lympho T tham gia đáp ứng miễn dịch tế bào nhờ có thụ thể tế bào T đặc hiệu kháng nguyên liên kết trên màng tế bào. (0,25 ®)

Câu 2. (1,5 điểm) D−ới đây là hình vẽ một tinh trùng. a) Hãy điền các chú thích cần thiết t−ơng ứng với các số trên hình và ghi vào bài làm. b) Tinh trùng là một tế bào đặc biệt với các bào quan ë trạng thái đặc biệt. Hãy liệt kê các bào quan đó, nêu trạng thái và chức năng đặc biệt của chúng.

H−ớng dẫn chấm:

a) 1 = Thể đỉnh, 2 = nhân, 3 = trung tử, 4 = ty thể, 5 = Phần đầu, 6 = phần giữa. (0,5®) b) - Thể đỉnh chứa enzym thủy phân, tạo nên từ thể Golgi, có chức năng hòa tan màng trứng.

DeThi.edu.vn

2

- Trung tử phát ra sợi trục, một dạng của bộ khung tế bào, giúp vận động. - Ty thể tạo ATP cho hoạt động vận động. - Nhân cô đặc với bộ nhiễm sắc thể đơn bội. - Màng sinh chất bao quanh toàn bộ tinh trùng. - Mạng nội chất không phát triển do không có hoạt động tổng hợp. (Với phần b, thí sinh nêu đ−ợc mỗi ý cho 0,20 ®, nh−ng tổng cộng không quá 1,0 ®)

Câu 3. (1,5 điểm) Mỗi câu đúng cho 0,30 điểm 1. ë tế bào sinh vật nhân thật, quá trình phiên mã không thể bắt đầu cho đến khi A. hai mạch ADN đã tách khỏi nhau hoàn toàn và bộc lộ promoter. B. một số yếu tố phiên mã đã liên kết vào promoter. C. mũ đầu 5’ đã đ−ợc cắt bỏ khỏi mARN. D. các intron trên ADN đã đ−ợc cắt bỏ khỏi mạch khuôn. E. các enzym ADN nucleaza đã cô lập đơn vị phiên mã.

2. Trong một tế bào, l−ợng prôtêin đ−ợc tổng hợp dựa trên một phân tử mạch khuôn mARN phụ thuộc một phần vào _______ A. mức độ mêtyl hóa ADN. B. sự có mặt hay không của các yếu tố điều hòa phiên mã. C. tốc độ biến tính (phân giải) của mARN. D. số l−ợng intron có trong phân tử mARN t−ơng ứng. E. các loại ribôxôm có trong tế bào chất. 3. Hệ miễn dịch của động vật có x−ơng sống có thể tạo ra hàng triệu loại kháng thể (có bản chất prôtêin) khác nhau, mặc dù hệ gen của chúng chỉ có khoảng vài chục ngàn gen. Đó là do A. hệ gen có khả năng hình thành gen mới trong quá trình sinh tr−ởng, phát triển. B. sự phối hợp các ph−ơng pháp điều hòa hoạt động của các gen. C. sự thay đổi thành phần và trình tự các intron trong các gen mã hóa globulin miễn dịch. D. tái tổ hợp ADN xảy ra tại các locut gen hệ miễn dịch trong quá trình

biệt hóa các tế bào thuộc hệ miễn dịch. E. sự cắt nối khác nhau của các intron.

4. Các gen tiền khối u (proto-oncogen) có thể chuyển thành gen gây khối u dẫn đến phát sinh ung th−. Nguyên nhân nào sau đây là phù hợp nhất để giải thích khả năng xuất hiện của những “trái bom tiềm ẩn” này trong cơ thể ng−ời và động vật ? A. Các gen tiền khối u có nguồn gốc từ virut. B. Các gen tiền khối u th−ờng là các gen “d− thừa” trong hệ gen. C. Các gen tiền khối u là các dạng đột biến của các gen bình th−ờng. D. Các tế bào tạo ra các gen tiền khối u khi tuổi cơ thể ngày càng cao. E. Các gen tiền khối u bình th−ờng có vai …