.jpg)
CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN - ĐIỆN THẾ - HIỆU ĐIỆN THẾ
PHẦN I: CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN - ĐIỆN THẾ - HIỆU ĐIỆN THẾ.
I. Kiến thức:
1. Khi một điện tích dương q dịch chuyển trong điện trường đều có cường độ E (từ
M đến N) thì công mà lực điện tác dụng lên q có biểu thức: A = q.E.d
Với: d là khoảng cách từ điểm đầu điểm cuối (theo phương của E
).
Vì thế d có thể dương (d> 0) và cũng có thể âm (d< 0)
Cụ thể như hình vẽ: khi điện tích q di chuyển từ M N thì d = MH.
Vì cùng chiều với E
nên trong trường hợp trên d > 0.
Nếu A > 0 thì lực điện sinh công dương, A< 0 thì lực điện sinh công âm.
2. Công A chỉ phụ thuộc vào vị trí điểm đầu và điểm cuối của đường đi trong điện trường mà không phụ thuộc vào
hình dạng đường đi. Tính chất này cũng đúng cho điện trường bất kì (không đều). Tuy nhiên, công thức tính công
sẽ khác.
Điện trường là một trường thế.
3. Thế năng của điện tích q tại một Ađiểm M trong điện trường tỉ lệ với độ lớn của điện tích q:
WM = AM = q.VM.
AM là công của điện trường trong sự dịch chuyển của điện tích q từ điểm M đến vô cực. (Mốc để tính thế năng.)
4. Điện thế tại điểm M trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho khả năng của điện trường trong việc tạo ra thế
năng của điện tích q đặt tại M: q A q W V M M M
5. Hiệu điện thế UMN giữa hai điểm M và N là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công của điện trường trong sự
di chuyển của điện tích q từ M đến N.
q A V V U MN N M MN
6. Đơn vị đo điện thế, hiệu điện thế là Vôn (V)
* Hướng dẫn giải bài tập:
- Công mà ta đề cập ở đây là công của lực điện hay công của điện trường. Công này có thể có giá trị dương hay
âm.
- Có thể áp dụng định lý động năng cho chuyển động của điện tích. Nếu ngoài lực điện còn có các lực khác tác
dụng lên điện tích thì công tổng cộng của tất cả các lực tác dụng lên điện tích bằng độ tăng động năng của vật mang
điện tích.
DeThi.edu.vn
- Nếu vật mang điện chuyển động đều thì công tổng cộng bằng không. Công của lực điện và công của các lực
khác sẽ có độ lớn bằng nhau nhưng trái dấu.
- Nếu chỉ có lực điện tác dụng lên điện tích thì công của lực điện bằng độ tăng động năng của vật mang điện tích.
AMN = q.UMN = 2 2
2 2
M N mv mv
Với m là khối lượng của vật mang điện tích q.
- Trong công thức A = q.E.d chỉ áp dụng được cho trường hợp điện tích di chuyển trong điện trường đều.
- Công của lực điện tác dụng lên một điện tích không phụ thuộc vào hình dạng đường đi của điện tích mà chỉ phụ
thuộc vào vị trí của điểm đầu và điểm cuối của đường đi trong điện trường. Do đó, với một đường cong kín thì điểm
đầu và điểm cuối trùng nhau, nên công của lực điện trong trường hợp này bằng không.
Công của lực điện: A = qEd = q.U
Công của lực ngoài A’ = A.
Định lý động năng: AMN = q.UMN = 2
1 m 2 N v - 2
1 m 2 M v
Biểu thức hiệu điện thế: UMN = q AMN
Hệ thức liên hệ giữa cường độ điện trường hiệu điện thế trong điện trường đều: E = d
U
II. Bài tập vận dụng
BÀI TOÁN 1: TÌM CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN
1. Một điện tích điểm q = - 4.10-8C di chuyển dọc theo chu vi của một tam giác MNP, vuông tại P, trong điện trường
đều, có cường độ 200 v/m. Cạnh MN = 10 cm, MN E
. NP = 8 cm. Môi trường là không khí. Tính công của lực
điện trong các dịch chuyển sau của q:
a. từ M N.
b. Từ N P.
c. Từ P M.
d. Theo đường kín MNPM.
Đs: AMN = -8.10-7J. ANP = 5,12.10-7J, APM = 2,88.10-7J. AMNPM = 0J.
2. Một điện trường đều có cường độ E = 2500 V/m. Hai điểm A, B cách nhau 10 cm khi tính dọc theo đường sức.
Tính công của lực điện trường thực hiện một điện tích q khi nó di chuyển từ A B ngược chiều đường sức. Giải
bài toán khi
DeThi.edu.vn
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.