Giải chi tiết và bình luận một số câu trong đề thi thử Tốt nghiệp THPT môn Vật lý năm 2020 - Liên trường THPT Nghệ An - Mã đề 201

GIẢI CHI TIẾT VÀ BÌNH LUẬN MỘT SỐ CÂU TRONG ĐỀ THI THỬ TN THPT

ĐỀ THI LIÊN TRƯỜNG PHPT NGHỆ AN 2020 MÔN VẬT LÍ – MÃ ĐỀ 201

GV: LÊ HỮU HIẾU – THPT HUỲNH THÚC KHÁNG – VINH, NGHỆ AN. Câu 32: Đặt điện áp uAB = 200Cos2(50πt) V vào hai đầu đoạn mạch AB gồm điện trở thuần có giá trị R =

100 Ω mắc nối tiếp với tụ điện có điện dung 100 C F   

. Tại thời điểm điện áp tức thời hai đầu điện trở

bằng 0 thì độ lớn điện áp tức thời giữa hai bản tụ gần nhất với giá trị nào sau đây ? A. 100 V. B. 70 V. C. 200 V. D. 170 V. Bình luận: Đây là bài mà nhiều học sinh chọn nhầm đáp án B. Nguyên nhân cho rằng dòng điện không đổi không qua tụ nên chỉ tính phần điện áp xoay chiều. Thực tế khi đặt điện áp không đổi vào hai đầu tụ thì không có dòng qua tụ nhưng vẫn có hiệu điện thế giữa hai bản tụ.

Giải:

Viết lại biểu thức điện áp hai đầu đoạn mạch AB: 2 200cos (50 ) 100 100cos(100 ) . AB u t t V     

Biểu thức điện áp hai đầu R: 50 2 cos(100 ) . 4 R u t V    

Biểu thức điện áp hai đầu tụ: 100 50 2 cos(100 ) . 4 C u t V     

Khi uR = 0 thì uC = 100 ±50 . Đáp án là 170,7 V hoặc 29,3 V. Chọn D.

(Nếu chặt chẽ hơn thì nên cho thêm dữ kiện để uC = +50 V)

Câu 37: Một sóng cơ truyền trên sợi dây dài, nằm ngang, dọc theo chiều dương của trục Ox với tốc độ truyền sóng là v và biên độ không đổi. Tại thời điểm to = 0, phần tử tại O bắt đầu dao động từ vị trí cân bằng theo chiều âm của trục Ou. Tại thời điểm t1 = 0,3 s hình ảnh của một đoạn dây như hình vẽ. Khi đó vận tốc dao động

của phần tử tại D là vD = π v 8

và quãng đường phần tử E đã đi được là 24 cm. Biết khoảng cách cực đại giữa

hai phần tử C,D là 5 cm. Phương trình truyền sóng là

A. 40 x u cos( t )cm 3 3 2       (x tính bằng cm; t tính bằng s).

B. x u cos(20 t )cm 3 2      (x tính bằng cm; t tính bằng s).

C. x u 3cos(20 t )cm 12 2      (x tính bằng cm; t tính bằng s).

D. 40 x u 3cos( t )cm 3 12 2       (x tính bằng cm; t tính bằng s).

Giải:

Phương trình dao động của phần tử O: cos( ) 2 o u A t    

Phương trình sóng có dạng: 2 cos( ) 2 o

x u A t       

Quan sát hình ảnh sợi dây ta thấy khoảng cách VTCB hai phần tử C, D là λ/6 nên độ lệch pha của chúng là

→ Tại t = 0,3 s phần tử D có li độ max 3 2 2 2 8 8 D D

v A u A v v A          

DeThi.edu.vn

Khoảng cách CD đạt cực đại khi uC = -uD = A/2 nên:

2

2 max 5 24 ; 3 . 6 CD A cm cm A cm              

Phần tử E đi được S = 24 cm = 2.4A →E đã dao động được 2 chu kì. VTCB của E cách O là λ nên E dao động sau O một khoảng thời gian là 1 chu kì. Vậy t = 0,3 s = T + 2T →T = 0,1 s → rad/s. Đáp án C. Bình luận: Với cách cho đáp án như đề ra thì có thể dựa vào đáp án để giải nhanh mà không cần sử dụng hết dữ kiện bài toán.

Phương trình sóng có dạng: 2 cos( ) 2 o

x u A t        → Đáp án đúng chỉ có thể là B hoặc C

Quan sát hình ảnh sợi dây ta thấy khoảng cách VTCB hai phần tử C, D là λ/6 nên độ lệch pha của chúng là

→ Tại t = 0,3 s phần tử D có li độ max 3 2 2 2 8 8 D D

v A u A v v A          

Khoảng cách CD đạt cực đại khi uC = -uD = A/2 nên:

2

2 max 5 24 ; 3 . 6 CD A cm cm A cm              

Vậy đáp án đúng chỉ có thể là C. Nên sửa đáp án phù hợp để buộc HS phải sử dụng dữ kiện về đường đi của E và thời gian 0,3 s. Câu 38: Một nhóm học sinh thực hiện thí nghiệm với mạch điện xoay chiều. Họ đặt điện áp xoay chiều có giá trị hiệu dụng và tần số không đổi vào hai đầu mạch điện gồm ba linh kiện: cuộn dây thuần cảm, tụ điện và điện trở thuần mắc nối tiếp. Sau đó dùng một ampe kế lí tưởng đặt lần lượt vào hai đầu của từng linh kiện thì hai trong ba lần ampe kế chỉ cùng giá trị 1,6 A lần còn lại ampe kế chỉ 1 A . Mạch điện khi không mắc ampe kế có hệ số công suất là A. 0,96. B. 0,86. C. 0,68. D. 0,69.

Đặt Ampe kế vào hai đầu R thì số chỉ Ampe kế được tính: 1

L C

U I Z Z  

Đặt Ampe kế vào hai đầu L thì số chỉ Ampe kế được tính: 2 2 2 C

U I

R Z 



Đặt Ampe kế vào hai đầu C thì số chỉ Ampe kế được tính: 3 2 2 L

U I

R Z …