Đề cương ôn tập học kì 1 Ngữ văn Lớp 6 - Năm học 2022-2023

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 6 HỌC KÌ I

NĂM HỌC 2022-2023 A. HỆ THỐNG KIẾN THỨC

I. Phần văn bản

1. Đặc điểm các thể loại:

Thể loại Đặc điểm Truyện đồng thoại

Là thể loại văn học dành cho thiếu nhi. Nhân vật trong truyện đồng thoại thường là loài vật hoặc đồ vật được nhân hóa. Vì thế, chúng vừa phản ánh đặc điểm sinh hoạt của loài vật vừa thể hiện đặc điểm của con người.

Kí

Là thể loại văn học coi trọng sự thật và những trải nghiệm, chứng kiến của chính người viết. Trong kí, có những tác phẩm thiên về kể sự việc (tự sự), có những tác phẩm thiên về biểu cảm (trữ tình). Thể kí gồm có hồi kí và du kí. - Hồi kí chủ yếu kế lại những sự việc mà người viết đã từng tham dự hoặc chứng kiến trong quá khứ. Các sự việc trong hồi kí thường được kể theo trình tự thời gian, gắn với một hoặc nhiều giai đoạn trong cuộc đời của tác giả. - Du kí chủ yếu kế về những sự việc mới diễn ra hoặc đang diễn ra gắn với các chặng đường trong hành trình tìm hiểu những vùng đất nước kì thú của Việt Nam và thế giới. Nhân vật xưng “tôi” trong hồi kí và du kí là hình ảnh của tác giả. 2. Kiến thức về các văn bản đã học:

Bài Tên Văn bản

Cốt truyện Thể loại PTBĐ chính

Ngôi kể Nhân vật Chủ đề Bài học

Bài 4

Những trải nghiệm trong đời

Bài học đường đời đầu tiên trích

“Dế Mèn phiêu lưu kí”

(Tô Hoài)

Dế Mèn kể lại câu chuyện về bản thân: tự nhận thức về vẻ đẹp ngoại hình của mình, sự kiêu căng, xốc nổi của bản thân và bài học kinh nghiệm về cách sống sau khi vô tình gây ra cái chết của Dế Choắt.

Truyện đồng thoại

Tự sự

Ngôi thứ nhất

Dế Mèn - Là một chàng thanh niên trẻ trung, yêu đời, tự tin nhưng cũng kiêu căng, tự phụ, hống hách, coi khinh và cậy sức bắt nạt kẻ yếu. -Ăn năn, hối hận khi gây ra lỗi lầm.

Tính kiêu căng, xốc nổi của tuổi trẻ có thể làm hại người khác, khiến ta phải ân hận suốt đời.

Sống thân ái, chan hòa; yêu thương giúp đỡ bạn bè; cách ứng xử lễ độ, khiêm nhường; sự tự chủ; ăn năn hối lỗi trước cử chỉ sai lầm...

“Giọt sương

Truyện kể về một đêm ngủ

Truyện đồng

Ngôi a) BọDừa Bọ Dừa rất Hãy trân Đôi khi vì

đêm”

trích “Xóm Bờ Giậu”

(Trần Đức Tiến)

trọ ở xóm Bờ Giậu của Bọ Dừa và những âm thanh, hình ảnh của cuộc sống xóm Bờ Giậu trong

thoại Tự sựthứ ba yêu quê hương, hiểu được giá trị của gia đình, của yêu hương. b)Các nhân vật

trọng những giá trị trong cuộc sống, dù là những điều nhỏ nhất.

cuộc sống bận rộn khiến chúng ta quên đi những điều thân thuộc, gần gũi với chính mình. DeThi.edu.vn

Bài Tên VB Thể loại

PTBĐ chính

Ngôi kểNội dung chính Chủ đề

5 “Lao xao Kí Tự sự Ngôi thứ- Bức tranh thiên Thể hiện tình yêu ngày hè” (Hồi nhất nhiên ngày hè ở làng thiên nhiên, cuộc trích “Tuổi kí) quê tươi vui, sinh sống ngày hè qua Trò thơ im lặng” động, tràn đầy sức chuỗi hồi ức của chuyện (Duy khán) sống... Bộc lộ tình yêu tác giả. cùng thiên nhiên, yêu quê thiên hương... nhiên - Kí ức tuổi thơ êm đềm của nhân vật tôi – người kể chuyện.

“Thương nhớ Kí Tự sự Ngôi thứ Những vật vô tri bầy ong” (Hồi nhất vô giác đều có trích kí) một linh hồn, nó “Song đôi” vương vấn với (Huy Cận) hồn ta và khiến ta

Hồi ức của nhân vật «tôi» về những đõ ong của gia đình mình khi còn nhỏ và nỗi buồn, luyến tiếc khi chúng rời xa.

yêu mến.

II. Phần Tiếng Việt

Đặc điểm Tác dụng Ví dụ Phép So Là đối chiếu sự Tăng sức gợi Hoa móng rồng bụ bẫm thơm như

sánh vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

hình, gợi cảm cho sự diễn đạt; biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc.

mùi mít chín ở góc vườn ông Tuyên. “Lao xao ngày hè”  Gợi tả vẻ đẹp, nét đáng yêu của hoa móng rồng. Nhân hóa

Là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người.

Làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật,… trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người

Choắt quẹo xương sống lăn ra kêu váng. Núp tận đấy đất mà tôi cũng kiếp, nằm im thin thít. “Bài học đường đời đầu tiên”  Sự đau đớn của Dế Choắt và nỗi khiếp sợ của Dế Mèn.

tu từ

Điệp ngữ

Khi nói hoặc viết, ta có thể dùng biệp pháp …