Đề cương ôn tập học kì 1 Ngữ văn Lớp 9 - Năm học 2022-2023

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 9

HKI NĂM HỌC 2022-2023 A. HỆ THỐNG KIẾN THỨC: I. PHẦN VĂN BẢN: VĂN BẢN TRUYỆN THƠ HIỆN ĐẠI:

T T

Văn bản Tác

giả

Năm Thể loại

PTBĐ

Nội dung Ý nghĩa

1

Đồng chí (Đầu súng trăng treo)

Chính Hữu 1948

Thơ tự do

Biểu cảm kết hợp miêu tả, tự sự.

Tình đồng chí của những người lính dựa trên cơ sở cùng cảnh ngộ và lí tưởng chiến đấu, được thể hiện tự nhiên, bình dị mà sâu sắc trong mọi hoàn cảnh; nó góp phần quan trọng tạo nên sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng

Ngợi ca tình cảm đồng chí cao đẹp giữa những người chiến sĩ trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp gian khổ.

2

Đoàn thuyền đánh cá (Trời mỗi ngày lại sáng)

Huy Cận

1958

Thơ bảy chữ

Biểu cảm kết hợp miêu tả

Những bức tranh đẹp, rộng lớn, tráng lệ về thiên nhiên, vũ trụ, con người lao động trên biển theo hành trình chuyến ra khơi đánh cá của đoàn thuyền.

Thể hiện niềm cảm hứng lãng mạn ngợi ca biển cả lớn lao, giàu đẹp; ngợi ca nhiệt tình lao động vì sự giàu đẹp của đất nước của những người lao động mới.

3

Bếp lửa (Hương cây - Bếp lửa)

Bằng Việt 1963

Thơ bảy chữ và tám chữ

Biểu cảm kết hợp miêu tả, tự sự, nghị luận

Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng cảm xúc về bà: hình ảnh người bà và những kỉ niệm xúc động tình bà cháu, lòng kính yêu, trân trọng và biết ơn của cháu đối với bà, gia đình, quê hương, đất nước.

Giúp ta hiểu thêm về những người bà, người mẹ, về nhân dân nghĩa tình.

4

Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Vầng

Phạm Tiến Duật

1969

Thơ Tự do Biểu cảm kết hợp miêu tả,

tự sự.

Qua hình ảnh độc đáo - những chiếc xe không kính phản ánh hiện thực khốc liệt của thời kì chiến tranh và sức mạnh tinh thần của

Ca ngợi người chiến sĩ lái xe Trường Sơn hiên ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm tin chiến thắng trong

DeThi.edu.vn

trăng- Quầng lửa)

những người chiến sĩ và của một dân tộc kiên cường, bất khuất.

thời kì kháng chiến chống Mĩ

5

Làng (trích)

Kim Lân

1948

Truyện ngắn Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc thực chất là tâm trạng và suy nghĩ về danh dự, lòng tự trọng của người dân làng Dầu, người dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp.

Tình yêu làng, yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp

6

Chiếc lược ngà (trích)

Nguyễ n Quang Sáng

1966

Truyện ngắn Tự sự kết hợp miêu tả, biểu

cảm

Tình cảm cha con thiêng liêng, sâu nặng và cao đẹp trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.

Giúp ta hiểu những mất mát to lớn của chiến tranh mà nhân dân ta đã trải qua trong kháng chiến chống Mĩ.

7

Lặng lẽ Sa Pa (Giữa trong xanh)

Nguyễ n Thành Long

1970

Truyện ngắn

Tự sự kết hợp miêu tả, biểu

cảm

Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa; chân dung những người lao động bình thường nhưng mang phẩm chất cao đẹp; lòng yêu mến, cảm phục với những người đang cống hiến quên mình cho nhân dân, cho tổ quốc.

Lòng yêu mến cảm phục những con người có lẽ sống cao đẹp đang lặng lẽ quên mình cống hiến cho tổ quốc.

II. PHẦN TIẾNG VIỆT: 1. Các phương châm hội thoại: Phương châm về lượng, Phương châm về chất, Phương châm quan hệ, Phương châm cách thức, Phương châm lịch sự. 2. Lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp

a. Khái niệm:

- Dẫn trực tiếp: là nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật; lời dẫn trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép.

+ Nếu đổi vị trí của bộ phận được dẫn thì dấu hai chấm sẽ được thay bằng dấu gạch ngang. - Dẫn gián tiếp: là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặn nhân vật, có điều chỉnh cho thích hợp, lời dẫn gián tiếp không được đặt trong dấu ngoặc kép.

+ Giữa bộ phận được dẫn và các bộ phận khác có thể được ngăn cách bằng từ rằng hoặc là. b. Chuyển cách dẫn trực tiếp sang cách dẫn gián tiếp:

- Thay đổi từ ngữ xưng hô cho phù hợp. - Lược bỏ các từ chỉ tình thái.

DeThi.edu.vn