Giáo án Lý thuyết chung về este

Tài liệu Hóa Học 12 (2014 – 2015) Biên Soạn : Bế Ngọc Sang

Chuyên đề 1 : Este – Lipit – Cacbohidrat (lí thuyết & phân dạng bài tập ) 1

Tên gốc Hidrocacbon của ancol + tên anion của gốc axit bỏ “ic” thêm “at”

A. Định Nghĩa – Công Thức – Danh Pháp - Đồng Phân

I. Định Nghĩa :

o Thay nhóm OH ở nhóm cacboxyl của axit cacboxylic bằng nhóm OR’ của ancol thì sản

phẩm thu được là este và phản ứng này gọi là phản ứng este hóa Vd :

o Một vài dẫn xuất khác của este

II. Công Thức :

1. Este đơn no : CnH2nO2 (n≥2) 2. Este đơn chức :CxHyO2 hoặc RCOOR’ (tạo bởi axit đơn và ancol đơn)

(R là H hoặc gốc hidrocacbon, R’ bắt buộc là gốc hidrocacbon) 3. Este đa chức : o Tạo bới axit đa và ancol đơn :

o Tạo bởi axit đơn và ancol đa :

o Tạo bởi axit đa và ancol đa (este vòng) :

 Nếu m ≠ n:  Nếu m = n: III. Danh Pháp : 1. Tên gốc Hidrocacbon của ancol CH3- CH3-CH2- CH3-CH2-CH2- CH3-CH(CH3)- CH2=CH- C6H5- C6H5-CH2- Metyl Etyl Propyl Isopropyl Vinyl Phenyl Benzyl 2. Tên anion gốc axit HCOO- CH3COO- CH3 – CH2 – COO- CH2 = CH – COO- CH2 = C(CH3) – COO - C6H5 – COO- Fomat Axetat Propionat Acrylat Metacrylat benzoat 3. Chú ý :  Nếu este có dạng RCOOR’ thìđọc như trên  Nếu este có dạng R’OCOR (hoặc R’OOCR) thì đọc ngược lại Vd: HCOOCH3 (metyl fomat) CH3OCOC2H5 (metyl propionat)

CH3-CH2-COO-CH=CH2 (vinyl propionat) C6H5OOCCH3 (phenyl axetat) IV. Đồng Phân (xem chi tiết ở chủ đề 2) :

1. Đồng phân của este đơn no mạch hở : 2. Đồng phân của este khác : B. Tính Chất Vật Lý:

o Thường là chất lỏng, dễ bay hơi, nhẹ hơn nước, ít tan trong nước, các este có M rất lớn

thường ở trạng thái rắn (mỡ động vật, sáp ong,…) o Có nhiệt độ sôi và độ tan thấp hơn axit và ancol tương ứng (do không có liên kết hidro) o Có mùi thơm dễ chịu nên thường được dùng làm nước hoa hoặc chất tạo mùi cho thực phẩm

 Este mùi chuối chín

 Este mùi dứa

Lý Thuyết Chung Về Este

ThuVienDeThi.com

Tài liệu Hóa Học 12 (2014 – 2015) Biên Soạn : Bế Ngọc Sang

Chuyên đề 1 : Este – Lipit – Cacbohidrat (lí thuyết & phân dạng bài tập ) 2

 Este mùi hoa nhài

 Este mùi táo

C. Tính Chất Hóa Học

I. Phản Ứng Cháy (xem chi tiết ở chủ đề 3) II. Phản ứng thủy phân (xem chi tiết ở chủ đề 4)

1. Thủy phân trong môi trường axit (phản ứng thuận nghịch) 2. Thủy phân trong môi trường kiềm (phảm ứng xà phòng hóa) III. Phản Ứng Khử

IV. Phản Ứng ở gốc Hidrocacbon

1. Phản ứng tráng gương của este fomat

2. Phản ứng cộng vào nối đôi, nối ba

3. Phản ứng trùng hợp tạo polime

D. Điều Chế và Ứng dụng

I. Điều Chế : 1. Este của ancol : đun hồi lưu axit cacboxylic và ancol có H2SO4 làm xúc tác. Thường

dùng H2SO4 đặc để vừa xúc tác vừa hút nước.

2. Este của phenol :

 Phenol tác dụng anhidrit axetic  Phenol tác dụng clorua axit

II. Ứng Dụng : o Dùng trong công nghiệp thực phẩm (bánh kẹo, nước giải khát, đồ ăn đóng hợp,...), o Dùng tong công nghiệp mỹ phẩm (nước hoa, xà phòng,dầu gội, sữa tắm,…) o Dùng làm dung môi hữu cơ để hòa tan các chất (dung môi pha sơn….) o Sản xuất tơ tổng hợp, thủy tinh hữu cơ, chất dẻo, keo dán,…. o Sản xuất thuốc trừ sâu

Thuộc thật kĩ lí thuyết trước khi làm bài tập

ThuVienDeThi.com