Một số bài tập hay về este năm 2015

MỘT SỐ BÀI TẬP HAY VỀ ESTE.

Biên soạn: D.Trung.Kiên (Hờ MờU)

Nguồn: Sưu tầm và biên soạn. Soạn ngày: 17/ 7 /2015 Câu 1: X, Y là hai axit cacboxylic đều hai chức, mạch hở thuộc cùng dãy đồng đẳng kế tiếp; Z và T là hai este thuần chức hơn kém nhau 14 đvC, đồng thời Y và Z là đồng phân của nhau (MX < MY < MT). Đốt cháy 17,28 gam hỗn hợp E chứa X, Y, Z, T cần dùng 10,752 lít O2 (đktc). Mặt khác đun nóng 17,28 gam E cần dùng 300 ml dung dịch NaOH 1M thu được 4,2 gam hỗn hợp gồm 3 ancol có cùng số mol. Số mol của X trong E là.

A. 0,06 mol B. 0,04 mol C. 0,05 mol D. 0,03 mol HD: Ta thấy X, Y, Z, T đều phản ứng với NaOH theo tỷ lệ 1 : 2 →nE = 0,15 mol. Pứ với NaOH có số mol COO = 0,3 mol . Đốt cháy hh E cần 0,48 mol O2 thu được mol x CO2 và mol y H2O. Bảo toàn khối lượng có: 44 18 32,64 x y   . Bảo toàn O có : 2 1,56 x y   .

||→ Số mol CO2 = 0,57 mol, suy ra C 3,8  . Vì X, Y là axit hai chức đồng đẳng kế tiếp mà Y, Z là đồng phân, Z là este nên công thức phân tử của X,Y,Z,T lần lượt : C3H4O4 , C4H6O4, C5H8O4. Cái khó nhất của bài toàn là xác định được công thức cấu tạo của Z, T sao cho khi tham gia phản ứng thủy phân thu được hh 3 ancol, để ý rằng chỉ số C của axit 2 chức tối thiểu bằng 2 mà este có chỉ số C tối đa bằng 5 , suy ra Y hoặc Z là là este tạo bởi axit đơn chức và ancol 2 chức. ► CTCT của Z : (CH2)2(OOCH)2 , T : C2H5-OOC-COOCH3. Đặt nZ = x → nT = x . hh 3 ancol gồm { mol x C2H6O2 , mol x C2H6O và mol x CH4O} có 140 4,2 x  . Suy ra 0,03 x  mol.

Gọi nX = a , nY = b , ta có hệ 104 118 9,78 0,06; 0,03. 0,09 a b a b a b

        

Chọn A. ♥.

Câu 2: Cho X là axit cacboxylic đơn chức, mạch hở, trong phân tử có một liên kết đôi C=C; Y và Z là hai axit cacboxylic đều no, đơn chức, mạch hở, đồng đẳng kế tiếp (MY < MZ). Cho 23,02 gam hỗn hợp E gồm X, Y và Z tác dụng vừa đủ với 230 ml dung dịch NaOH 2M, thu được dung dịch F. Cô cạn F, thu được m gam chất rắn khan G. Đốt cháy hoàn toàn G bằng O2 dư, thu được Na2CO3, hỗn hợp T gồm khí và hơi. Hấp thụ toàn bộ T vào bình nước vôi trong dư, sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn khối lượng bình tăng thêm 22,04 gam. Khối lượng chất rắn Z có trong 23,02 gam E gần giá trị nào nhất sau đây ? A. 3,5 gam. B. 2,0 gam. C. 17,0 gam. D. 22,0 gam. HD: Pứ với NaOH với số mol COO = 0,46 mol →trong F có ∑ khối lượng (C+H) = 7,84. Đốt cháy F thu được 0,23 mol Na2CO3, mol x CO2 và mol y H2O, suy ra ∑ (CO2 + H2O) = 44 18 22,04 x y   . và 12 2 0,23 12 7,84 x y     , suy ra 0,37; 0,32 x y   . Đốt cháy muối F gồm: muối axit đơn chức 1 πC=C và axit no đơn chức, suy ra ta có số mol axit 1 πC=C =

2 2

mol CO H O n -n 0,05  → số mol axit no = 0,41mol.

Gọi CTTQ của X: CmH2m-2O2 (m 3  ); Y,Z có ct 2 n 2n C H O (n 1 );.Bảo toàn C có : 0,05 0,41 0,6 m n    

Để ý rằng n , suy ra m 3,8  , ta chọn m = 3 , suy ra n = 45

41 có hai axit là 0,37mol HCOOH (Y) và 0,03mol

CH3COOH (Z). Suy ra mZ = 1,8 . Chọn B .♥. Câu 3: Hỗn hợp E chứa 3 este đều mạch hở và không phân nhánh (không chứa nhóm chức khác). Đun nóng 20,62 gam E cần dùng 280 ml dung dịch NaOH 1M thu được hỗn hợp F chứa 3 ancol đều no và hỗn hợp muối. Lấy toàn bộ hỗn hợp muối này đun nóng với vôi tôi xút thu được duy nhất một hidrocacbon đơn giản nhất có thể tích là 5,6 lít (đktc). Mặt khác đốt cháy 20,62 gam E cần dùng 0,955 mol O2 (đktc). Phần trăm khối lượng của ancol có khối lượng phân tử nhỏ trong hỗn hợp là : A. 71,95% B.20,56% C.6,85% D.79,44% HD. 3 este đều không phân nhánh → 3 este no tối đa có 2 chức. Bảo toàn kl có mancol = 9,34 Pứ với NaOH có số mol COO = 0,28 mol . Đốt cháy hh E cần 0,955mol O2 thu được mol x CO2 và mol y H2O. Bảo toàn kl suy ra ∑ (CO2 + H2O) = 44 18 51,18 x y   , bảo toàn O : 2 2,47 x y   Suy ra số mol CO2 = 0,84mol, số mol H2O = 0,79 mol → số mol este 2 chức = 0,05mol. hh muối gồm : mol x CH2(COONa)2 ; mol y CH3COONa. Bảo toàn gốc COO có 2 0,28 x y   .

ThuVienDeThi.com