Giáo án dạy học Vật lí lớp 11 - Bài 27 Phản xạ toàn phần - Năm học 2015-2016 - Trần Thị Cẩm Ly

GIÁO ÁN GIẢNG DẠY

Giáo viên hướng dẫn : Trần Thị Cẩm Ly

Sinh viên thực tập : Nguyễn Thị Kiều My

Bộ môn : Vật lý

Tiết (theo chương trình) : 51

Tại lớp : 11A1

Ngày : 24/02/2016

Bài 27 PHẢN XẠ TOÀN PHẦN

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

- Trình bày được hiện tượng phản xạ toàn phần và nêu được điều kiện xảy ra

hiện tượng này.

- Trình bày được cấu tạo trong cáp quang và nêu được ứng dụng của cáp

quang.

2. Kỹ năng

- Vận dụng được công thức tính góc giới hạn phản xạ toàn phần.

- Giải thích một số hiện tượng trong thực tế

3. Thái độ

Học sinh có thái độ học tập tích cực, nghiêm túc, tham gia phát biểu xây dựng

bài.

II. Kiến thức trọng tâm

Hiện tượng phản xạ toàn phần và điều kiện để có phản xạ toàn phần

III. Chuẩn bị

1. Giáo viên

- Sách giáo khoa và sách bài tập vật lý 11 cơ bản.

ThuVienDeThi.com

- Tranh ảnh hình 27.1, 27.2.

- Dụng cụ thí nghiệm hình 27.1.

2. Học sinh

Ôn lại kiến thức về khúc xạ ánh sáng và phản xạ ánh sáng

IV. Tiến trình dạy – học

1. Ổn định lớp, kiếm tra bài cũ (5 phút)

- Phát biểu và viết biểu thức định luật khúc xạ ánh sáng?

- So sánh góc tới và góc khúc xạ khi cho ánh sáng truyền từ môi trường thủy

tinh sang môi trường không khí?

2. Hoạt động dạy học

Đặt vấn đề (1 phút): Vào những ngày nắng nóng (lúc trưa nắng), mặt đường

nhựa khô ráo, trời im gió nhưng nhìn từ xa có vẻ như ướt nước. Tại sao lại có

hiện tượng đó, nguyên nhân của hiện tượng đó là gì? Bài học hôm nay sẽ giúp

chúng ta trả lời câu hỏi này. Bài 27. Phản xạ toàn phần.

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự truyền ánh sáng từ môi trường chiết quang hơn

sang môi trường chiết quang kém.

Thời gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản

15 phút

Bố trí thí nghiệm hình 27.1.

- Dụng cụ thí nghiệm: Tiến hành thí nghiệm với các dụng cụ sau:

+ Bảng chia độ + Nguồn sáng laze + Khối thủy tinh hình bán nguyệt.

- Tiến hành thí nghiệm: + Chiếu một chùm tia sáng hẹp tới mặt cong của bán trụ theo phương bán kính, lúc này tia sáng trùng

Quan sát cách bố trí thí nghiệm.

Học sinh quan sát thí nghiệm.

I. Sự truyền ánh sáng vào môi trường chiết quang kém hơn 1. Thí nghiệm

Góc tới

Chùm tia khúc xạ

Chùm tia phản xạ r>i

Rất sáng

Rất mờ

r ~ 90o Rất sáng

0 42 i 

0 42 i 

ThuVienDeThi.com

với pháp tuyến của bán trụ tại điểm tới cho nên tia sáng truyền thẳng đi vào trong khối bán trụ, ta đi khảo sát sự truyền ánh sáng từ khối bán trụ đi vào không khí.

Yêu cầu học sinh trả lời câu C1

+ Ta tiến hành thí nghiệm tăng góc tới i và khảo sát sự thay đổi của tia khúc xạ và tia phản xạ.

Yêu cầu học sinh quan sát về tia khúc xạ, tia phản xạ tại các vị trí i nhỏ, i có giá trị đặc biệt và i lớn, chú ý độ sáng của hai tia và nhận xét.

- Khi góc tới tia khúc xạ và phản xạ thay đổi như thế nào?

- Khi tăng dần góc tới i đến giá trị thì tia khúc xạ và phản xạ thay đổi như thế nào?

- Khi thì tia khúc xạ và phản xạ thay đổi ra sao?

Giáo viên nhận xét và kết luận: tia khúc xạ không còn nữa chứng tỏ toàn bộ tia tới đã bị phản xạ tại mặt phân cách. Hiện tượng này được gọi là hiện tượng phản xạ toàn phần. Và góc giới hạn để không còn tia khúc xạ gọi là góc giới hạn phản

Học sinh trả lời câu C1: Khi chiếu tia sáng đi vào đúng bán kính thì góc tới sẽ bằng 0, do đó tia sáng truyền thẳng.

Học sinh nêu kết quả thu được:

- Khi chiếu tia sáng từ thủy tinh vào không khí với góc có 1 phần tia sáng bị phản xạ, một phần bị khúc xạ tại mặt phân cách.

- Khi tăng dần góc tới thì thấy góc khúc xạ cũng tăng dần đến 1 giá trị nhất định thì tia khúc xạ nằm sát mặt phân cách

- Khi i tiếp tục tăng thì không còn tia khúc xạ nữa, chỉ còn tia phản xạ rất sáng

Rất mờ

Không còn

Rất sáng

0 42 i 

0 42 i 

0 42 i 

0 42 i 

0 42 i 

ThuVienDeThi.com